Całkowita rekonstrukcja piersi własnym tłuszczem
U wybranych osób pierś po mastektomii można stopniowo odbudować własnym tłuszczem, bez implantu i dużego płata. Metoda nazywa się przeszczepem tłuszczu lub lipofillingiem. Tłuszcz pobiera się z innych okolic i podaje w kilku sesjach. To proces wymagający czasu, odpowiednich tkanek i kwalifikacji; nie daje z góry pewnego rozmiaru ani wyniku.
Na czym polega całkowita rekonstrukcja tłuszczem?
Tłuszcz pobrany liposukcją z brzucha, ud lub boków służy do stopniowego tworzenia piersi. Lipofilling od dawna uzupełnia inne rekonstrukcje; w odpowiednich warunkach może być główną metodą odbudowy. Sesje oddziela się zwykle kilkoma miesiącami, aby ocenić, ile objętości się utrzymało.
Jak wygląda jedna sesja?
Powtarza się trzy główne etapy:
Pobranie. Przez małe nacięcia wprowadza się kaniule, czyli cienkie rurki, i delikatnie odsysa tłuszcz z wybranych miejsc. Dobór kaniuli i siły ssania ma ograniczyć uszkodzenie komórek. To nadal zabieg operacyjny, choć mniej rozległy niż pobranie dużego płata.
Przygotowanie. Tłuszcz oczyszcza się przez wirowanie, płukanie lub filtrowanie. Oddziela się płyn i uszkodzone elementy, aby przygotować tkankę do podania.
Podanie. Chirurg rozkłada małe porcje tłuszczu w wielu warstwach. Ich bliskość do ukrwionych tkanek pomaga w przyjęciu przeszczepu, zanim powstaną nowe połączenia naczyniowe. Nie cały podany tłuszcz przeżyje.
Źródło opisuje około godziny na pierś podczas jednej sesji i zwykle wypis tego samego dnia. Cały plan może obejmować 3–5 zabiegów przez 1–2 lata. Zależy od potrzebnej objętości, reakcji tkanek i ilości tłuszczu do pobrania.
Rozciąganie zewnętrzne: BRAVA i EVE
W niektórych planach używa się urządzenia zewnętrznego, na przykład BRAVA lub EVE. Kontrolowane podciśnienie stopniowo rozciąga okolicę piersi, aby przygotować miejsce na przeszczep. Źródło opisuje schematy około 10 godzin dziennie przez mniej więcej dwa tygodnie przed sesją i po niej, ale nie jest to instrukcja samodzielnego stosowania. Urządzenie i harmonogram dobiera zespół. Celem jest lepsze przygotowanie oraz ukrwienie tkanek; nie można zagwarantować przyjęcia tłuszczu.
Inna droga łączy tłuszcz z ekspanderem wewnętrznym. Najpierw ekspander tworzy miejsce, a potem w kolejnych sesjach zmniejsza się jego objętość i dodaje tłuszcz. W odpowiednim momencie urządzenie można usunąć. Nie każda osoba kwalifikuje się do takiego planu.
Możliwe korzyści
W piersi pozostają własne tkanki, bez docelowego implantu. Pobranie i podanie wymagają małych nacięć, a nie przeniesienia dużego płata. Mięśnie pozostają nienaruszone. Etapowy plan pozwala oceniać objętość po każdej sesji. Liposukcja zmienia także kontur miejsca pobrania; część osób odbiera to jako korzyść, ale możliwe są nierówności. Metoda może być alternatywą dla niektórych osób, które nie mogą mieć płata. Blizny po mastektomii pozostają, podobnie jak małe ślady wkłuć i pobrania.
Ograniczenia i trudności
Nie da się dokładnie przewidzieć utrzymanej objętości. Źródło podaje zwykle 40–70% przyjętego tłuszczu, a reszta się wchłania. To jeden z powodów kolejnych sesji. Zewnętrzne rozciąganie zajmuje wiele godzin i może podrażniać skórę. W miejscu pobrania mogą powstać nierówności. W piersi mogą wystąpić torbiele olejowe lub zwapnienia, czasem wymagające dodatkowych badań. Potrzeba też odpowiedniego zapasu tłuszczu; bardzo szczupła osoba może go nie mieć.
Powrót do zdrowia po sesji
Jedna sesja zwykle wymaga mniej rozległego gojenia niż duży płat. Po wypisie tego samego dnia okolice pobrania bywają sine, obrzęknięte i obolałe przez 1–3 tygodnie. Ubranie uciskowe stosuj zgodnie z instrukcją, w miejscach wskazanych przez zespół. Obrzęk piersi może zmniejszać się przez 3–6 tygodni. Lekkie zajęcia bywają możliwe po kilku dniach, szersza codzienna aktywność po 1–2 tygodniach. Plan zależy od zakresu.
Kto może rozważyć tę metodę?
Znaczenie mają zachowana skóra po mastektomii, jej stan i możliwość przyjęcia tłuszczu. Potrzeba odpowiednich miejsc pobrania oraz gotowości na kilka zabiegów przez 1–2 lata. Metoda może odpowiadać osobie, która chce uniknąć docelowego implantu lub dużego płata. Brak możliwości innej techniki nie oznacza jednak automatycznej kwalifikacji do lipofillingu.
Częste pytania
Ilu sesji potrzeba do odbudowy całej piersi?
Źródło podaje często 3–5 sesji co 3–6 miesięcy, łącznie około 1–2 lat. Liczba zależy od wielkości piersi, utrzymania tłuszczu i dostępnych miejsc pobrania. Czasem plan trzeba zmienić.
Ile tłuszczu się utrzymuje?
W źródle zwykle około 40–70%, lecz wynik jest zmienny. Reszta stopniowo się wchłania. Przygotowanie tkanek, w tym rozciąganie w wybranych planach, może pomagać, ale nie gwarantuje konkretnego odsetka.
Co wiadomo o bezpieczeństwie po leczeniu raka?
Badania kliniczne i ich przeglądy wspierają stosowanie lipofillingu po odpowiedniej kwalifikacji; nie wykazano w nich wyraźnego wzrostu nawrotów w porównywanych grupach. Nie oznacza to zerowego ryzyka ani pewności we wszystkich sytuacjach. Możliwy wpływ na tkanki po radioterapii jest badany. Nie należy z tego wywodzić obietnicy regeneracji ani osobnej terapii komórkami macierzystymi. Swoją sytuację omów z onkologiem i chirurgiem.
Czy BRAVA jest konieczna?
Nie w każdym planie. To urządzenie do zewnętrznego rozciągania podciśnieniem; EVE jest innym systemem tego typu opisanym w źródle. Bywa elementem przygotowania. Podany schemat wielu godzin dziennie przed sesją i po niej wymaga indywidualnych instrukcji, kontroli skóry i oceny dostępności.
Czy można łączyć lipofilling z innymi metodami?
Tak. Może uzupełniać implant lub płat, poprawiając kontur. W niektórych planach łączy się go z ekspanderem, którego objętość stopniowo zastępuje się tłuszczem, aż możliwe będzie usunięcie urządzenia. Zapytaj o cel i liczbę etapów.
Autor oryginalnych informacji: dr Mahyar Foumani, chirurg plastyczny i rekonstrukcyjny pracujący w Holandii, zajmujący się rekonstrukcją piersi. Na podstawie książki Breast Reconstruction Explained.
Powiązane artykuły
Ten artykuł przekazuje ogólne informacje i nie zastępuje indywidualnej porady medycznej.
Wyjaśniamy prostym językiem, na czym polega rekonstrukcja piersi. Informacje pomagają poznać możliwości i wspólnie z lekarzem podjąć decyzję. Nie zastępują indywidualnej porady.
Każda sytuacja jest inna. Właściwy plan zależy od ciała, choroby, leczenia i Twoich potrzeb. Stosuj zalecenia własnego zespołu. Przy objawach lub wątpliwościach skontaktuj się z lekarzem. W nagłej sytuacji zwróć się do lokalnych służb ratunkowych.
Przygotuj pytania na następną wizytę
Czytaj dalej
Autor oryginalnych informacji medycznych: Mahyar Foumani, chirurg plastyczny pracujący w Holandii.
Holenderski numer rejestru BIG: 79913128001. Profil A Klinieken podaje członkostwo NVPC i EBOPRAS Fellow. Nie oznacza to polskiego prawa wykonywania zawodu ani niezależnego sprawdzenia obecnej ważności rejestracji.
Polski tekst opracowano z oryginalnych angielskich informacji w przystępnej formie. Nie przeszedł nowej, niezależnej oceny medycznej. Data aktualizacji oryginału nie oznacza oceny polskiego tekstu w tym samym dniu.
Dodatkowe źródła i informacje
Komentarze