Latissimus dorsi flebi: sırt dokusu, izler ve iyileşme
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Latissimus dorsi, kısaca LD flebi, sırttan deri, yağ ve kasın göğse taşındığı bir onarım yöntemidir. Doku koltuk altından geçirilirken kendi damarlarına bağlı kalır. Hacim için sıklıkla implant da kullanılır. Işın tedavisi, implant sorunları veya yetersiz karın dokusu gibi durumlarda değerlendirilebilir. Bu yazı yöntemi, izleri ve iyileşmeyi açıklar.
Animasyon, sırt dokusunun göğse taşınmasını gösterir. Adımlar hastaneye ve kişisel plana göre farklı olabilir.
Bu yazıda
Latissimus dorsi flebi nedir?
Latissimus dorsi, sırttaki geniş ve yassı kaslardan biridir. Omuz ve kolun çekme ve dönme hareketlerine katkı sağlar. Diğer kaslar işlevin bir bölümünü üstlenebilir. Bu nedenle bazı kişilerde kasın taşınması mümkündür; güç ve hareket üzerindeki etki yine değerlendirilmelidir.
Kasın bir bölümü veya planlanan miktarı, üzerindeki yağ ve gerektiğinde deriyle birlikte hazırlanır. Bu doku parçasına flep denir. Koltuk altı derisinin altındaki bir tünelden göğse çevrilir ve meme şekline getirilir.
Koltuk altından gelen torakodorsal damarlar dokuya bağlı kalır. Bu nedenle saplı flep olarak adlandırılır. Genellikle damarları kesip mikroskop altında yeniden bağlamak gerekmez. Bu, DIEP gibi serbest fleplerden önemli farkıdır. Dolaşım riski yine tamamen ortadan kalkmaz.
Kimler için düşünülebilir?
Şu durumlarda LD hakkında görüşebilirsiniz:
Göğüs bölgesine ışın tedavisi uygulanmış olması. İyi kanlanan deri ve kas getirmek bazı planlarda yararlı olabilir.
Önceki implant onarımında sorun olması. Sert kapsül, enfeksiyon veya ince ciltte doku örtüsü gerekebilir. Aktif sorunların tedavi sırası ayrıca planlanır.
DIEP için yeterli karın dokusu bulunmaması veya önceki ameliyatların gerekli damarları etkilemesi.
Kendi dokunuzu kullanmak isteyip, mikrocerrahiye göre daha kısa bir ameliyatı değerlendirmek istemeniz.
Meme koruyucu ameliyat sonrası kısmi onarım gerekmesi; özellikle dış bölümdeki bazı boşluklar için küçük bir LD kullanılabilir.
Önceki sırt ameliyatı, koltuk altındaki damarların zarar görmesi, çok az sırt dokusu veya işi ve sporu için bu kasa çok ihtiyaç duymak uygunluğu etkileyebilir. Cerrahınız sırtınızı, koltuk altını ve kol kullanımınızı değerlendirir.
İmplantla birlikte veya implantsız LD
Sırttaki yağ dokusu, tam meme hacmi için her zaman yeterli değildir. Üç temel yaklaşım görüşülebilir:
LD ve implant
İmplant flebin altına yerleştirilir. Doku örtü, implant hacim sağlar. Bu örtü, bazı kişilerde kenarların görünmesini ve dalgalanmayı azaltabilir. Önce doku genişletici kullanmak da mümkündür. Ayrıntılar için doku genişleticiyle onarım rehberini okuyabilirsiniz.
İmplantsız genişletilmiş LD
Sırt ve yandan daha fazla yağla birlikte doku alınabilir. Yeterli doku varsa küçük veya orta hacim, implant olmadan hedeflenebilir. Sonradan yağ transferi eklenebilir. Hacim ve doku alma bölgesindeki şekil değişiklikleri önceden konuşulmalıdır.
Mini-LD
Daha küçük miktarda kas ve yağ, meme koruyucu ameliyat sonrası boşluk veya daha önceki bir şekil sorunu için kullanılabilir. Daha sınırlı olması, sırtta hiç etki veya risk olmayacağı anlamına gelmez.
Ameliyatın adımları
Tek meme için yaklaşık 3–4 saatlik genel anestezi örneği verilir. Ek işlemler süreyi değiştirebilir. Genel sıra şöyledir:
Ayakta planlama: Göğüs ve sırttaki doku alanı işaretlenir. İz, mümkün olduğunda sütyen veya mayo altında kalacak biçimde planlanır.
Flebin hazırlanması: Yan veya yüzüstü pozisyonda kas, yağ ve gerekiyorsa deri hazırlanır. Besleyici damarlar korunur.
Göğse taşıma: Doku, koltuk altı derisinin altındaki tünelden öne çevrilir. Damar bağlantısı yerinde kalır.
Şekillendirme: Sırtüstü pozisyonda dokuya meme şekli verilir. Gerekirse implant veya genişletici konur. Kası hareket ettiren sinire işlem yapılıp yapılmayacağı, sonradan meme hareketini azaltma hedefiyle görüşülebilir.
Kapatma: Sırt ve meme yaraları kapatılır. Sıvı birikmesini azaltmak için drenler kullanılabilir.
Bazı planlarda deri adası alınmadan kas ve yağ kullanılır; bunun için yeterli meme derisi gerekir. Derinin korunması, kasın da korunmuş olduğu anlamına gelmez. Kas koruyucu ve deri koruyucu çeşitlerin sizin ameliyatınızda neyi ifade ettiğini cerrahınıza sorun.
Sırt izi ve omuz işlevi
Sırttaki iz nasıl olur?
Sırtta kalıcı iz kalır. Yatay veya hafif eğik olabilir; sütyen ya da mayo altında kalması hedeflenebilir. İlk aylarda kırmızı, sert, gergin veya uyuşuk hissedilebilir. Yaklaşık 12–18 ay veya daha uzun sürede solar. Sırtı açık giysiler giyiyorsanız iz yerini önceden konuşun.
Kol ve omuz işlevi nasıl etkilenir?
Birçok kişi iyi bir günlük omuz işlevine kavuşur. Çekme, tırmanma veya sandalyeden kalkma sırasında güç farkı olabilir. Kürek, yüzme, tırmanma yapan veya tekerlekli sandalye kullanan kişiler için bu daha önemli olabilir. İşinizi ve sporunuzu cerrahınıza anlatın.
Fizyoterapi ve nazik egzersizler hareket ve gücün geri kazanılmasına yardımcı olabilir. Kaynakta daha yapılandırılmış fizyoterapi için yaklaşık 2–4 hafta örneği bulunur. Erken güvenli hareketin zamanı kendi ameliyatınıza göre verilir; kendiniz uzun süre tamamen hareketsiz kalmayın veya zorlamayın.
İyileşme
Kaynakta yaklaşık 1–3 gün yatış ve 7–14 gün dren verilir. İlk 3–4 haftada baş üstüne uzanma ve ağır kaldırma kısıtlanabilir. Genel iyileşme örneği şöyledir:
1–2. haftalar: Dinlenme, dren bakımı ve ev içinde kısa yürüyüşler. Yaklaşık ikinci haftada hafif işler artabilir.
3–6. haftalar: Önerilen fizyoterapi ve hareket planı. Masa başı iş için yaklaşık 4–6 hafta düşünülebilir.
7–12. haftalar: Daha yorucu etkinliklere izinle ve aşamalı dönüş.
3–6. aylar: Spor dahil daha geniş etkinliklere dönüş değerlendirilebilir. İzler bir yıl veya daha uzun değişebilir.
Ayrıntılı örnekler için LD sonrası hafta hafta iyileşme yazısını okuyabilirsiniz.
LD, DIEP ve implantın farkları
Tek bir yöntem herkes için en iyi değildir. Vücut yapınız, tedavi geçmişiniz ve öncelikleriniz birlikte önem taşır.
LD ve DIEP
İkisi de kendi dokunuzu kullanır. DIEP flebi karın derisi ve yağını taşır, damarları mikrocerrahiyle bağlar. İmplant olmadan tam meme hacmi mümkün olabilir; ameliyat ve karın iyileşmesi daha uzundur. Kaynak yaklaşık 4–8 saat verir. LD flebi sırt dokusunu damarları bağlı kalarak taşır. Kaynak yaklaşık 3–4 saat verir. Hacim için sıklıkla implant gerekir ve sırtta iz kalır. Her merkezde sunulduğu varsayılmamalıdır.
LD ve yalnızca implant
Yalnızca implant kullanıldığında başka doku alma izi oluşmaz ve ilk ameliyat daha kısa olabilir. Cilt, ışın geçmişi ve riskler değerlendirilir. İmplantla birlikte LD kullanmak iyi kanlanan ek bir örtü getirebilir. Bunun karşılığında sırtta ameliyat alanı ve omuzla ilgili riskler eklenir. İmplant riskleri tamamen kalkmaz.
Daha fazla bilgi: İmplant ve DIEP karşılaştırması ile ışın tedavisinin onarıma etkisi yazıları.
Riskler
Damarın bağlı kalması bazı avantajlar sağlar. Yine de her ameliyat gibi LD’nin de kısa ve uzun dönem riskleri vardır. Bazıları tedaviyle düzelir, bazıları sonucu veya işlevi etkileyebilir.
Sırtta sıvı birikmesi: seroma
Doku alındıktan sonra sırtta kalan alanda, dren çıkarılsa da sıvı birikebilir. Yumuşak şişlik veya sıvı hareketi hissi olabilir. Bazen klinikte iğneyle boşaltma, bazen tekrarlayan işlem gerekir. Seroma her zaman tehlikeli değildir ama enfeksiyon veya yara sorunuyla birlikte olabilir; değerlendirilmelidir. Dren, dikiş ve bazı giysiler plana göre kullanılabilir.
Fleple ilgili sorunlar
Tam doku kaybı, damar bağlı kaldığı için nadir olabilir; yine de mümkündür. Deri adasının bir bölümü iyi iyileşmeyebilir. Pansuman, ek işlem veya başka bir plan gerekebilir.
Kas kasılınca memenin hareket etmesi
Taşınan kas, kol kullanıldığında kasılabilir ve meme şeklini değiştirebilir. Sinire işlem yapılması bunu azaltmayı amaçlayabilir; herkes için zorunlu veya garantili çözüm değildir. Sonradan sorun olursa cerrahi veya botulinum toksin gibi seçenekler uzmanla görüşülebilir.
İmplantla ilgili riskler
İmplant kullanılırsa kapsül sertleşmesi, yırtılma ve ileride değişim gibi riskler devam eder. Flebin örtüsü bu risklerin bazılarını azaltabilir, tamamen kaldırmaz. Kaynaktaki 10–20 yıl sabit değiştirme takvimi değildir; ürün ve klinik duruma göre takip gerekir.
Diğer riskler
Kanama, enfeksiyon, geç yara iyileşmesi, omuzda sertlik ve sırtta uyuşukluk olabilir. Ateş, artan kızarıklık veya ağrı, hızla büyüyen şişlikte hemen ekibinizle iletişime geçin.
Sık sorulan sorular
LD flebi nedir?
Sırtın üst bölümünden kas, yağ ve gerektiğinde derinin koltuk altından göğse taşınmasıdır. Besleyici damarlar bağlı kalır; genellikle mikrocerrahi damar bağlantısı gerekmez. Meme hacmi için implant eklenebilir.
LD ile implant neden birlikte kullanılır?
Sırt dokusu tek başına istenen hacmi vermeyebilir. Flebin altına implant veya önce genişletici yerleştirilir. Doku örtü, ürün hacim sağlar. Birlikte kullanımın hem flebe hem implanta ait riskleri bulunur.
Ameliyat ve yatış ne kadar sürer?
Kaynakta tek meme için yaklaşık 3–4 saat, yatış için 1–3 gün ve dren için 7–14 gün verilir. Ek ameliyatlar, iyileşme ve merkez protokolü bu süreleri değiştirir.
İz nerede kalır?
Sırtta yatay veya hafif eğik bir iz olabilir. Memedeki iz mastektomi kesisine veya taşınan deri adasına bağlıdır. 12–18 ayda veya daha uzun sürede solabilir, tamamen kaybolmaz.
Kol gücüm azalır mı?
Bazıları hafif, bazıları günlük yaşamında daha belirgin güç farkı yaşar. Diğer kaslar işlevin bir bölümünü üstlenebilir. Kürek, tırmanma, yüzme veya tekerlekli sandalye kullanımı gibi yoğun ihtiyaçlar önemlidir. Fizyoterapi yardımcı olabilir; tam güç dönüşü garanti değildir.
İyileşme ne kadar sürer?
Yaklaşık iki haftada hafif işler, 4–6 haftada masa başı iş, 8–12 haftada daha yorucu etkinlikler ve 3–6 ayda spor dahil geniş dönüş örneklenir. İlk haftalardaki uzanma ve kaldırma sınırlarını kendi ekibinizden alın. Bunlar otomatik izin tarihleri değildir.
Işın tedavisinden sonra düşünülebilir mi?
Bazı kişilerde iyi kanlanan doku örtüsü sağlamak için kullanılır. İmplantla ilgili bazı riskleri azaltabilir. Işın görmüş cilt, koltuk altı damarları ve diğer seçenekler incelenerek karar verilir.
DIEP’ten farkı nedir?
LD sırt dokusunu kendi damarlarına bağlı taşır; sıklıkla implant da gerekir. DIEP karın derisi ve yağını kullanır, damarlar mikrocerrahiyle bağlanır. Daha uzun ameliyatla implantsız daha büyük hacim mümkün olabilir. İkisinin doku alma bölgeleri ve işlev riskleri farklıdır.
Cerrahınıza sorabileceğiniz sorular
İmplant gerekli mi, implantsız genişletilmiş LD benim için mümkün mü?
Sırt izim nerede olacak, giysilerim ne kadarını örtebilir?
Meme hareketini azaltmak için sinire işlem öneriyor musunuz, artı ve eksileri neler?
Seroma riskini nasıl azaltıyorsunuz, oluşursa ne yapılır?
Kol kullanımım dikkate alındığında işim ve sporum nasıl etkilenebilir?
Seçenekleri tanımak için Meme Onarımı Karar Rehberi’ni açabilir, ekibinize soracağınız soruları hazırlayabilirsiniz.
İlgili yazılar
Özgün içerik: meme onarımı alanında çalışan plastik ve rekonstrüktif cerrah Dr. Mahyar Foumani. Breast Reconstruction Explained kitabına dayanır.
Bu yazı genel bilgi içindir; kişisel tıbbi öneri değildir.
Bu yazı meme onarımını anlaşılır biçimde açıklar. Seçenekleri tanımanıza ve hekiminizle birlikte karar vermeye hazırlanmanıza yardımcı olmayı amaçlar. Kişisel tıbbi görüşün yerini tutmaz.
Herkesin durumu farklıdır. Size uygun yaklaşım; bedeninize, hastalığınıza, tedavinize ve isteklerinize bağlıdır. Kendi hekiminizin veya bakım ekibinizin önerilerini izleyin. Bir belirtiniz veya endişeniz varsa hekiminize ya da aile hekiminize ulaşın. Acil durumda bulunduğunuz yerdeki acil yardım numarasını arayın.
Okumaya devam edin
Özgün tıbbi içerik: Dr. Mahyar Foumani, Hollanda’da plastik ve rekonstrüktif cerrah.
Hollanda sağlık çalışanları kayıt numarası (BIG): 79913128001. A Klinieken’in hekim profilinde NVPC üyeliği ve EBOPRAS Fellow unvanı yer alır.
Türkçe metin, özgün tıbbi içerik esas alınarak yeniden yazılmıştır. Ayrıca bağımsız bir tıbbi inceleme yapılmamıştır. Özgün yazının inceleme tarihi, Türkçe metnin aynı tarihte incelendiği anlamına gelmez.
Yorumlar