DIEP sonrası karında şişlik, sertlik ve kabarıklık
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
DIEP sonrası ilk dönemde karında şişlik ve gerginlik olabilir. Alt karındaki doku alınır ve uzun kesi kapatılır. Doku aylar içinde yumuşayabilir. Ancak aniden çıkan kabarıklık, ateş, yayılan kızarıklık veya artan ağrı olağan iyileşme sayılmamalıdır; ekibinizce değerlendirilmelidir.
Bu yazı sertlik, sıvı birikmesi, uyuşukluk, karın duvarı çıkıntısı ve fıtığı açıklar. Yeni memede yağ nekrozuna bağlı sertlikler, izlerin değişimi ve ikinci aşamada görüşülebilen düzeltmeler de ele alınır.
Bu yazıda
Karın neden sert ve gergin hissedilir?
Alt karından deri ve yağ alınır, yara karın germe ameliyatına benzer biçimde kapatılır. Kasın korunması amaçlanır. Yine de cilt ve çevre doku gergin olabilir; ilk haftalarda çekilme ve sertlik hissedilebilir.
Sertlik hissine şu etkenler katkıda bulunabilir:
Şişlik: İyileşen dokuda sıvı birikir ve dolgunluk hissi yapar.
İyileşme dokusu: Kesi boyunca deri altında daha sert bir hat oluşabilir.
Kapatma gerginliği: Aşağı çekilen deri nedeniyle dik durmak gerilme yaratabilir. İlk 1–2 haftada size uygun duruş planı verilir.
Karın korsesi: Bazı ekipler destekleyici bir korse önerir. Destek hissi yanında sıcaklık ve sıkılık da yapabilir; ağrılı veya aşırı sıkı olmamalıdır.
Bu nedenlere bağlı sertlik çoğu zaman ilk 3–6 ayda azalır. Her sertliğin nedeni aynı değildir; beklenmedik veya artan şikâyeti kontrol ettirin.
Şişlik, sıvı birikmesi ve seroma
İlk dönemde karın daha düz yerine daha şiş görünebilir. İyileşen dokudaki sıvı yavaş azalır. İzin hemen üstünde veya uzun süre ayakta kaldıktan sonra daha belirgin olabilir. Her yeni şişlik sıradan ödem kabul edilmemelidir.
Cilt altında sınırlı bir sıvı boşluğu oluşursa seroma denir. Küçükleri emilebilir; büyük veya rahatsız edici olanlar hekimce boşaltılabilir. Drenin daha uzun kalması gerekebilir. Enfeksiyonla ilişkili olabileceğinden yeni yumuşak şişliği bildirin.
Şişlik gün sonunda artıp haftalar veya aylar içinde azalabilir. Son şekil ancak doku oturduğunda değerlendirilir. Karının mutlaka ameliyat öncesinden daha düz olacağı söylenemez.
Karın ve memede uyuşukluk
Küçük cilt sinirleri etkilendiği için alt karında, göbekle iz arasında his azalması olabilir. Taşınan doku ve mastektomi sonrası yeni memede de his azalabilir. Duyunun seyri kişiye ve cerrahi ayrıntılara bağlıdır.
Karında his aylar içinde, bazen bir yıldan uzun sürede kısmen geri gelebilir. İzin üstünde kalıcı uyuşukluk kalabilir. Memede de yalnızca sınırlı dönüş olabilir. Karıncalanma, kaşıntı veya batma sinir iyileşmesiyle ilişkili olabilir; yeni veya şiddetli hisleri yalnızca buna bağlamayın.
Sıcak su torbası, ısıtıcı ped veya çok sıcak su kullanmayın. Uyuşuk bölge yanmayı size zamanında hissettirmeyebilir.
Karın duvarı çıkıntısı ve fıtık
DIEP’te kas taşınmaz. Bu, kas kullanılan TRAM’a göre karın duvarını korumaya yardımcı olur. Yine de kas, sinir veya destek tabakasındaki etkiler nedeniyle güçsüzlük, çıkıntı ya da fıtık olabilir.
Karın duvarı çıkıntısı, zayıf bir alanın dışarı doğru kabarmasıdır. Ayakta, öksürürken veya ıkınırken belirginleşebilir. Fıtıkta ise destek duvarında gerçek bir açıklık vardır ve doku buradan çıkabilir. Nadiren sıkışma gelişebilir ve acil tedavi gerekir. Muayene olmadan ikisini ayırmak zordur.
İlk aylardaki düzensizlik ödemden kaynaklanabilir. Ani başlayan, büyüyen veya ağrılı çıkıntıda, özellikle bulantı ya da genel kötüleşme varsa gecikmeden değerlendirme isteyin. Muayene ve gerekirse görüntülemeyle neden araştırılır. Bazı onarımlarda destek ağı kullanılır.
Yeni memede yağ nekrozu
Flebin bir bölümündeki yağ yeterince kanlanmazsa sertleşebilir. İlk haftalar veya aylarda hassas ya da sert bir kitle olarak fark edilebilir.
Küçük alanlar aylar içinde yumuşayabilir. Bazıları kalır; çıkarma veya daha sonra yağ transferiyle çöküklük düzeltme düşünülebilir. Yağ nekrozu kanser değildir, ama yeni bir kitleye muayene olmadan bu ad verilmemelidir. Ultrason veya başka tetkik gerekebilir.
Sigara kullanmamak, dolaşım ve yara iyileşmesini desteklemek için önemli bir adımdır. Bırakma konusunda ekibinizden yardım isteyin. Riski tamamen sıfırlamaz.
İzler zamanla nasıl değişir?
Alt karında uzun yatay iz ve çoğu planda göbek çevresinde küçük iz kalır. Memedeki izler mastektomi ve taşınan deri planına bağlıdır.
İlk aylarda kırmızı, koyu, kabarık veya sert olabilirler. Bazıları 3–6 ayda hâlâ belirgindir. Genellikle 12–18 ay veya daha uzun sürede yumuşayıp solar. İzler iki yılda da değişebilir; tamamen kaybolmaz. İç çamaşırıyla örtülmesi hedeflenir, herkeste aynı değildir.
Uzun izin uçlarında küçük deri katlantıları oluşabilir; İngilizcede “dog-ear” denir. Bazıları şişlikle azalır, bazıları daha sonra küçük işlemle düzeltilebilir.
Genel zaman çizelgesi
Yaklaşık altı hafta: Dik durmak ve çekilme hissi kolaylaşabilir. Karın hâlâ sert veya şiş olabilir. Korse ve kaldırma sınırını ekibiniz belirler.
Yaklaşık üç ay: Şişlik ve iz altındaki sert hat azalabilir. Kenarlardan his dönüşü başlayabilir; izler hâlâ renkli olabilir.
6–12 ay ve sonrası: Şekil ve doku daha net değerlendirilir. His kısmen düzelebilir, uyuşukluk kalabilir. İsteğe bağlı ikinci aşamalar görüşülebilir. Yeni bir kitleyi bu zamana kadar bekletmeyin.
Herkes farklı hızda iyileşir. Işın tedavisi, sigara, diyabet, vücut ağırlığı ve başka etkenler süreci değiştirebilir.
Neler yardımcı olabilir?
İzin verilen ölçüde kısa ve sık yürüyüşler yapın. Hareket dolaşımı destekler.
Korse önerilmişse size verilen süre ve sıkılıkta kullanın. Bazı planlarda yaklaşık altı hafta kullanılır; herkesin ihtiyacı aynı değildir.
Yara tamamen kapanıp ekip izin verdikten sonra uygun nemlendirme ve nazik iz bakımı düşünülebilir.
İlk haftalarda dikleşmeyi zorlamayın; duruşu verilen planla aşama aşama düzeltin.
Yatışta gövde ve diz desteği gerekip gerekmediğini sorun. Pozisyonu iyileşmeye göre değiştirin.
Kapalı iz için silikon jel veya bant uygun mu, ekibinize sorun.
Ağır kaldırma çoğu planda yaklaşık altı hafta veya daha uzun kısıtlanır. Karın egzersizine ayrıca izin alın.
Sigara kullanmayın; iyileşme ve dolaşım risklerini artırır.
Ne zaman ekibinizi aramalısınız?
Şu belirtilerde beklemeden iletişim kurun:
Ateş veya titreme.
Karın ya da memede yayılan kızarıklık, sıcaklık veya irin.
Azalmak yerine artan ağrı.
Aniden gelişen veya ağrılı karın çıkıntısı.
Hızla büyüyen yumuşak şişlik.
Yaranın açılması veya akıntı.
Yeni veya büyüyen meme kitlesi.
Baldırda ağrı ya da şişlik; nefes darlığı veya göğüs ağrısında acil yardım çağırın.
Emin değilseniz arayın. Belirtilerin hepsinin bir arada olmasını beklemeniz gerekmez.
İkinci aşama ve daha küçük düzeltmeler
Şişlik azalıp doku uygun olduğunda bazı düzeltmeler görüşülebilir. Kaynakta yaklaşık 3–6 ay veya daha sonrası örneklenir; bazı iz işlemleri daha geç planlanır. Deri katlantısını alma, geniş izi düzeltme, yağ transferi, rahatsız edici yağ nekrozuna işlem veya karın duvarı onarımı aynı büyüklükte işlemler değildir. İyileşme yükleri de farklıdır.
Meme şeklini düzeltme, diğer tarafı dengeleme veya meme başı da bu dönemde düşünülebilir. Küçük işlemlerde günübirlik veya kısa yatış ve yaklaşık 1–2 haftada günlük işlere dönüş mümkün olabilir. Fıtık gibi daha büyük onarımlar farklı süre gerektirebilir. Yağ alınan bölgede haftalarca morarma ve şişlik olabilir.
Sık sorulan sorular
Karında sertlik olağan mı?
İlk dönemde şişlik, iyileşme dokusu ve gergin kapatmaya bağlı sertlik olabilir; çoğu zaman 3–6 ayda azalır. Yeni, ağrılı veya giderek artan sertlik kontrol edilmelidir.
Şişlik neden olur?
İyileşen dokuda sıvı tutulabilir; izin üstünde ve gün sonunda artabilir. Haftalar veya aylar içinde azalır. Hareketli, büyüyen yumuşak şişlik seroma olabilir; muayene gerekir.
Uyuşukluk ne kadar sürer?
Aylar, bazen bir yıldan uzun sürede kısmi geri dönüş olabilir. Karında ve yeni memede kalıcı his azalması mümkündür. Sıcak ve baskıya karşı korumak önemlidir.
Çıkıntı her zaman fıtık mıdır?
Hayır. Şişlik, karın duvarı zayıflığı veya gerçek bir fıtık olabilir. Ani, büyüyen veya ağrılı çıkıntıda değerlendirme gerekir. Ayırt etmek için muayene ve bazen görüntüleme kullanılır.
Yağ nekrozu nasıl hissedilir?
Sert ve bazen hassas bir alan olabilir. Yeterince kanlanmayan yağ dokusundan kaynaklanır. Bazıları küçülür; bazılarına işlem gerekir. Her yeni kitleyi ekibinize gösterin.
İyileşmiş izler nasıl görünür?
Birçok iz 12–18 ay ve sonrasında daha soluk, düz ve yumuşak olur. Alt karın izi düşük yerleştirilir; örtülebilmesi vücut ve kesi planına bağlıdır. Bazı izler kalın veya renkli kalabilir.
İkinci aşama iyileşmesi nasıldır?
Küçük düzeltmeler çoğu zaman ilk büyük ameliyattan daha hafiftir. 3–6 ay veya daha geç yapılabilir; yaklaşık 1–2 haftada günlük işlere dönüş bazı işlemlerde mümkündür. Yapılacak işin kapsamı süreyi belirler.
DIEP sonrası fıtık olabilir mi?
Evet. Kasın korunması riski azaltmayı amaçlar ama tamamen kaldırmaz. Fıtık varsa durumuna göre takip veya ameliyat, bazen destek ağı düşünülebilir. Sıkışma belirtileri acil değerlendirme gerektirir.
Cerrahınıza sorabileceğiniz sorular
Korseyi ne kadar süre ve ne kadar sıkı kullanmalıyım?
İz bakımına veya masaja ne zaman başlayabilirim?
Bu şişlik beklenen ödem mi, seroma olabilir mi?
Memedeki sertlik için muayene veya görüntüleme gerekir mi?
İkinci aşamada hangi karın veya iz düzeltmesi benim için mümkün, ne zaman?
İlgili yazılar
Daha fazla bilgi
Özgün içerik: meme onarımı alanında çalışan plastik ve rekonstrüktif cerrah Dr. Mahyar Foumani. Breast Reconstruction Explained kitabına dayanır.
Bu yazı genel bilgi içindir; kişisel tıbbi öneri değildir.
Bu yazı meme onarımını anlaşılır biçimde açıklar. Seçenekleri tanımanıza ve hekiminizle birlikte karar vermeye hazırlanmanıza yardımcı olmayı amaçlar. Kişisel tıbbi görüşün yerini tutmaz.
Herkesin durumu farklıdır. Size uygun yaklaşım; bedeninize, hastalığınıza, tedavinize ve isteklerinize bağlıdır. Kendi hekiminizin veya bakım ekibinizin önerilerini izleyin. Bir belirtiniz veya endişeniz varsa hekiminize ya da aile hekiminize ulaşın. Acil durumda bulunduğunuz yerdeki acil yardım numarasını arayın.
Okumaya devam edin
Özgün tıbbi içerik: Dr. Mahyar Foumani, Hollanda’da plastik ve rekonstrüktif cerrah.
Hollanda sağlık çalışanları kayıt numarası (BIG): 79913128001. A Klinieken’in hekim profilinde NVPC üyeliği ve EBOPRAS Fellow unvanı yer alır.
Türkçe metin, özgün tıbbi içerik esas alınarak yeniden yazılmıştır. Ayrıca bağımsız bir tıbbi inceleme yapılmamıştır. Özgün yazının inceleme tarihi, Türkçe metnin aynı tarihte incelendiği anlamına gelmez.
Yorumlar