DIEP sonrası ilk iki haftada olası komplikasyonlar
Güncelleme tarihi: 1 gün önce
DIEP flebiyle meme onarımı, kendi dokunuzun kullanıldığı büyük bir ameliyattır. Mikrocerrahiyle damar bağlantısı yapılır; hem meme hem karın iyileşir. İlk iki haftada yakın izlem önemlidir. Birçok kişi ciddi sorun yaşamadan toparlanır. Yine de olası sorunları ve ne zaman yardım istemeniz gerektiğini bilmek yararlıdır.
Bu yazı, DIEP sonrası ilk iki haftada görülebilen sorunları ve hastanedeki izlemi açıklar. Eve çıktıktan sonra önem vermeniz gereken uyarı belirtilerini de içerir. Kendi ekibinizin acil iletişim talimatı önceliklidir.
İlk 72 saatte flep neden yakından izlenir?
Taşınan doku, mikroskop altında bağlanan küçük damarlara bağlıdır. İlk 72 saat bu bağlantıların izlenmesinde özellikle önemlidir. Atardamardan kan gelişi veya toplardamardan kanın dönüşü bozulursa doku tehlikeye girebilir. Erken fark etmek önem taşır.
Hemşireler dokunun rengini, sıcaklığını ve dolaşımını sık aralıklarla kontrol eder. İlk bir veya iki gün saatlik kontrol yapılabilir. Doppler denilen küçük ultrason cihazıyla damarlardaki akım dinlenebilir. Erken saptanan bir dolaşım sorununda dokuyu kurtarma şansı artabilir; sonuç garanti değildir.
Acil önem taşıyan sorun: kan dolaşımı
Başlıca dolaşım sorunları şunlardır:
Toplardamarda göllenme: Kan dokuya gelir ama yeterince geri dönemez. Doku şişebilir ve koyulaşabilir; sıcak olabilir. Erken değerlendirme ve çoğu zaman yeniden ameliyat gerekir.
Atardamarda pıhtı: Besleyici damar tıkanır. Doku soluk ve serin görünebilir. Acil değerlendirme ve yeniden ameliyat gerekebilir.
Kısmi veya tam flep kaybı: Dolaşım yeniden sağlanamazsa dokunun bir bölümü veya tamamı yaşayamayabilir. Özgün yazı, deneyimli merkezlerde tam kayıp için yaklaşık %1–5 aralığı verir. Sigara, diyabet, önceki ışın tedavisi, obezite ve yaş gibi etkenler riskle birlikte değerlendirilir.
Dolaşım sorunu saptanırsa saatler içinde acil ameliyat gerekebilir. İlk günlerdeki yakın izlemin nedeni budur. Ameliyattan önce, flep kurtarılamazsa uygulanabilecek alternatifleri sorun. Bazı kişilerde genişletici veya implant düşünülebilir; herkes için aynı yedek plan yoktur.
Kanama ve hematom
Hematom, damar dışında kan birikmesidir. Küçük birikimler bazen kendiliğinden azalır. Büyük birikimler ince damarlara bası yaparak flebi tehlikeye atabilir. Hızla artan şişlik, ağrı, morarma veya sertlikte beklemeyin; ekibinizle hemen iletişime geçin. Birikimi boşaltmak için ameliyat gerekebilir.
Bazı ilaçlar, bitkisel ürünler ve takviyeler kanama riskini artırabilir. Ameliyattan önce tüm kullandıklarınızı bildirin. Bir ilacı bırakma veya dozunu değiştirme kararını kendi başınıza vermeyin; ilgili hekimlerle planlayın.
Seroma: sıvı birikmesi
Karın veya memede cilt altında açık renkli sıvı birikebilir. Buna seroma denir. Küçük birikimler kendiliğinden emilebilir. Daha büyükleri iğneyle boşaltma veya dren gerektirebilir. Enfeksiyon riskini de etkileyebildiği için yeni şişliği ekibinize bildirin.
Yara enfeksiyonu
Memede veya karında artan kızarıklık, sıcaklık, şişlik, ağrı, ateş ya da irinli akıntı enfeksiyon belirtisi olabilir. Yüzeysel enfeksiyonda ağızdan, daha derin enfeksiyonda damardan antibiyotik gerekebilir. Bazen ameliyatla temizleme yapılır. Erken tedavi önemlidir; ciddi sorunun kesin önleneceği söylenemez.
Yaranın açılması ve cilt kaybı
Yara kenarları karında veya memede ayrılabilir. Buna yara açılması, yani dehisans denir. Sigara, diyabet, obezite, önceki ışın tedavisi ve yara üzerindeki gerginlik riski artırabilir. Küçük alanlar pansumanla, büyük alanlar ek işlemle tedavi edilebilir. Kanlanması bozulan cilt ölebilir; buna cilt nekrozu denir. Mastektomi derisinin kenarlarında görülebilir.
Erken yağ nekrozu
Flebin bir bölümündeki yağ yeterince kanlanmazsa hücreler zarar görebilir. Sert ve bazen hassas bir alan hissedilebilir. Yağ nekrozu zamanla belirginleşebilir; her sertlik ilk iki haftada anlaşılmaz. Bazı küçük alanlar aylar içinde yumuşar. Büyük veya belirsiz alanlarda görüntüleme, çıkarma ya da daha sonra şekil düzeltme gerekebilir. Yeni bir kitleyi kendiniz yağ nekrozu olarak kabul etmeyin.
Işın tedavisi uzun dönemde de sertlik ve gerginlik yapabilir. Ayrıntılar için ışın tedavisi sonrası meme sertleşmesi yazısını okuyabilirsiniz.
Karında doku alınan bölgedeki sorunlar
DIEP’te karın kası taşınmadığı için, kas kullanılan TRAM’a göre karın duvarını korumak amaçlanır. Buna rağmen erken karın sorunları gelişebilir.
Karında seroma: Biriken sıvı drenle izlenebilir veya hekim tarafından iğneyle boşaltılabilir.
Yara açılması: Gerginliğin fazla olduğu, uzun kesinin orta bölümünde görülebilir.
Uyuşukluk: Alt karında his azalması yaygındır. Yavaş düzelebilir; tamamen geçmeyebilir.
Karın çıkıntısı veya fıtık: DIEP’te de mümkündür. Değerlendirme ve bazen sonraki bir onarım gerekir.
Bütün vücudu etkileyebilen riskler
Uzun ameliyat ve hareketsizlik, yalnızca meme veya karınla sınırlı olmayan riskler de yaratır. Ekibiniz bunları önlemek ve erken fark etmek için plan yapar.
Toplardamarda pıhtı: Bacakta veya akciğerde pıhtı olabilir. Uygun hastalarda bacak basınç cihazları, kan sulandırıcı iğneler ve erken yürüyüş kullanılır.
Akciğer enfeksiyonu veya akciğerin bazı alanlarının yeterince açılmaması: Yürüyüş, derin nefes egzersizleri ve önerilmişse solunum cihazı yardımcı olabilir.
Kansızlık: Ameliyatta kan kaybı olabilir. Bazen kan verilmesi gerekebilir.
Eve çıktıktan sonra bildirilmesi gereken belirtiler
Kaynakta genellikle üçüncü ile yedinci gün arasında eve dönüş anlatılır. Bu, flebin ve genel durumun uygun olmasına bağlıdır. Sonradan da sorun gelişebilir. Aşağıdakilerde cerrahi ekibinizi hemen arayın; nefes darlığı veya göğüs ağrısı gibi acil belirtilerde acil yardım isteyin:
Yeni memede aniden soluk, mavi veya çok koyu renk oluşması.
Memede veya karında hızla artan ağrı, şişlik veya morarma.
38,5 °C üzerinde ateş; daha düşük ateşle bile belirgin kötüleşme varsa ekibinize danışın.
Kötü kokulu sıvı, artan kızarıklık veya irin.
Yaranın aniden açılması veya alttaki dokunun görünmesi.
Baldırda ağrı, şişlik veya hassasiyet; bacak damarında pıhtı belirtisi olabilir.
Nefes darlığı veya göğüs ağrısı; akciğer pıhtısı gibi acil bir durum olabilir. Bulunduğunuz yerdeki acil yardımı arayın.
Sorunları bilmek, zamanında yardım istemeyi kolaylaştırır
Bu liste uzun görünebilir. Deneyimli merkezlerde birçok kişi büyük bir sorun olmadan iyileşir. Hastanedeki izlem, evde yara bakımı ve beklenmedik değişiklikte hızlı iletişim önemlidir. Bir belirti bu listede yok diye önemsiz sayılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Flebin tamamen kaybedilme riski nedir?
Özgün yazı deneyimli mikrocerrahi merkezlerinde yaklaşık %1–5 tam kayıp oranı aktarır. Kısmi kayıp da olabilir. Sigara, diyabet, önceki ışın tedavisi, obezite ve başka kişisel etkenler riski değiştirir. Kendi merkezinizin verilerini ve sizin riskinizi cerrahınıza sorun.
Hastanede ne kadar izlenirim?
Kaynakta yaklaşık 3–7 gün yatış verilir. İlk 72 saatte kontroller daha sık, bazen saatte bir yapılır. Doku ve genel durum dengelendikçe kontroller seyrekleşebilir. Merkezinizin protokolü farklı olabilir.
Toplardamar ve atardamar sorunu nasıl farklıdır?
Toplardamar sorunu kanın geri dönememesidir; doku şişip koyulaşabilir. Atardamar tıkanmasında kan girişi azalır; doku soluk ve serin olabilir. İkisi de acil değerlendirme ve çoğu zaman yeniden ameliyat gerektirir. Renge bakarak evde kesin ayrım yapmaya çalışmayın.
Eve çıktıktan sonra ne zaman aramalıyım?
Ani renk değişimi, hızla artan ağrı veya şişlik, ateş, kötü kokulu akıntı, yara açılması ya da baldır şişliği olduğunda hemen ekibinize ulaşın. Nefes darlığı veya göğüs ağrısında acil yardım çağırın. Endişeniz varsa bütün belirtilerin bir arada olmasını beklemeyin.
Yağ nekrozu önlenebilir mi?
Tamamen önlenemez. Sigara kullanmamak ve ekibinizin hazırlık önerilerini izlemek riski azaltmaya yardımcı olabilir. Cerrah da taşınacak dokuyu kanlanmasına göre seçer. Buna rağmen yağ nekrozu gelişebilir.
Özgün içerik: meme onarımı alanında çalışan plastik ve rekonstrüktif cerrah Dr. Mahyar Foumani. Breast Reconstruction Explained kitabına dayanır.
İlgili yazılar
Bu yazı genel bilgi içindir; kişisel tıbbi öneri değildir.
Bu yazı meme onarımını anlaşılır biçimde açıklar. Seçenekleri tanımanıza ve hekiminizle birlikte karar vermeye hazırlanmanıza yardımcı olmayı amaçlar. Kişisel tıbbi görüşün yerini tutmaz.
Herkesin durumu farklıdır. Size uygun yaklaşım; bedeninize, hastalığınıza, tedavinize ve isteklerinize bağlıdır. Kendi hekiminizin veya bakım ekibinizin önerilerini izleyin. Bir belirtiniz veya endişeniz varsa hekiminize ya da aile hekiminize ulaşın. Acil durumda bulunduğunuz yerdeki acil yardım numarasını arayın.
Sorularınızı hazırlayın
Okumaya devam edin
Özgün tıbbi içerik: Dr. Mahyar Foumani, Hollanda’da plastik ve rekonstrüktif cerrah.
Hollanda sağlık çalışanları kayıt numarası (BIG): 79913128001. A Klinieken’in hekim profilinde NVPC üyeliği ve EBOPRAS Fellow unvanı yer alır.
Türkçe metin, özgün tıbbi içerik esas alınarak yeniden yazılmıştır. Ayrıca bağımsız bir tıbbi inceleme yapılmamıştır. Özgün yazının inceleme tarihi, Türkçe metnin aynı tarihte incelendiği anlamına gelmez.
Yorumlar