Eş zamanlı meme onarımı seçeneklerine genel bakış
Eş zamanlı onarımda, kanser ameliyatıyla aynı anda yeni meme şeklinin oluşturulmasına başlanır. Ameliyattan uyandığınızda onarımın ilk aşaması yapılmış olabilir. Bunun sizin için nasıl bir anlam taşıdığı kişiseldir.
Meme kanseri tanısı birçok kararı beraberinde getirir. Kanserin çıkarılmasından sonra meme bölgesinin nasıl kalacağını da konuşabilirsiniz. Mastektomiyle aynı ameliyatta onarım, seçeneklerden biridir. Bazı kişiler bunu fiziksel ve duygusal açıdan yararlı bulur; bazıları onarımı sonraya bırakmayı veya hiç yaptırmamayı seçer.
Dört temel yaklaşım
Bu genel bakış, mastektomi sırasında veya sonrasında görüşülebilen dört yaklaşımı tanıtır. Hangi yöntemin uygun olacağı kişisel değerlendirme gerektirir:
1. Meme onarımı yaptırmamak
Mastektomiden sonra ek bir onarım istememek geçerli bir seçimdir. Ameliyat ve ilk iyileşme daha kısa olabilir; onarıma özgü riskler yaşanmaz. Göğüs duvarının düzgün kapatılması planlanabilir. İsterseniz giysi altında denge ve şekil için dış meme protezi kullanabilirsiniz. Mastektominin kendi riskleri ise devam eder.
2. Mevcut dokuyla küçük bir meme şekli oluşturmak: Goldilocks
Goldilocks ve benzeri yöntemler, mastektomiden sonra kalan deri ve altındaki yağ dokusunu kullanır. Genellikle daha küçük bir meme kabarıklığı oluşturulur. Başka bir bölgeden büyük doku taşımadan veya implant yerleştirmeden bir miktar meme şekli isteyen bazı kişiler için düşünülebilir.
Özgün kaynakta toplam ameliyat yaklaşık 2–3 saat, mastektomiye ek süre 30–60 dakika, yatış 0–1 gün ve ilk iyileşme 2–4 hafta olarak örneklenir. Son hacim genellikle ilk memeden küçüktür. Bu süreler kişisel planınıza göre değişebilir.
3. İmplantla meme onarımı
Silikon jel veya serum fizyolojik içeren bir implant, meme hacmini ve şeklini oluşturur. Uygun kişilerde doğrudan implant yerleştirilebilir. İki aşamalı yöntemde önce doku genişletici konur, daha sonra implantla değiştirilir. Büyük doku nakillerine göre ameliyat ve ilk iyileşme daha kısa olabilir.
Kaynakta toplam ameliyat için yaklaşık 3–4 saat, mastektomiye ek süre için 1–2 saat, yatış için 1–2 gün ve ilk iyileşme için 4–6 hafta verilir. İlk memeye yakın hacim hedeflenebilir; tam eşleşme garanti değildir.
4. Kendi dokunuzla meme onarımı
Vücudun başka bir yerinden doku kullanılır. Karından DIEP flebi, sırttan latissimus dorsi flebi veya kalça ve uyluktan flepler değerlendirilebilir. Kendi dokunuz uzun süre kalabilir ve bedenle birlikte değişir. Ameliyat daha uzun ve karmaşıktır. İleride hiç düzeltme gerekmeyeceği söylenemez.
Kaynakta toplam ameliyat yaklaşık 6–10 saat, mastektomiye ek süre 4–8 saat, yatış 3–7 gün ve ilk iyileşme 6–8 hafta olarak verilir. İlk memeye yakın hacim ve doğal bir yumuşaklık hedeflenir; sonuç alınabilecek dokuya bağlıdır.
Karar verirken neler önemlidir?
Tümörün özellikleri, ışın tedavisi gereksinimi ve genel sağlığınız tıbbi planı etkiler. Meme büyüklüğü, vücut yapısı ve alınabilecek doku miktarı da önemlidir. İzler, iyileşme süresi, uzun dönem kontroller, spor, iş ve aile yaşamıyla ilgili önceliklerinizi ekibinize anlatın.
Eş zamanlı onarımda mastektomi ve onarımın ilk aşaması birlikte iyileşir. Bazıları bunu rahatlatıcı bulur. Ancak duygusal toparlanma herkes için farklıdır ve onarım tek başına bunu garanti etmez.
Herkes için en iyi tek bir yöntem yoktur. Deneyimli bir plastik cerrahla görüşmek; sağlık durumunuzu, değerlerinizi ve önceliklerinizi seçeneklerle birlikte değerlendirmenize yardımcı olur.
Eş zamanlı onarım hakkında sık sorulan sorular
Eş zamanlı veya birincil onarım nedir?
Mastektomiyle aynı ameliyatta meme onarımının başlamasıdır. Meme cerrahı gerekli dokuyu çıkarır; plastik cerrah onarımı yapar. Uyandığınızda ilk aşama tamamlanmış olabilir. Cildin bir bölümünü korumak şekillendirmeye yardımcı olabilir. Bu yaklaşımın duygusal veya görünüm açısından yararı kişiye göre değişir.
Kimler için düşünülebilir?
Genel sağlık, sigara kullanımı, kanserin evresi, sonraki tedaviler ve iyileşme riski birlikte değerlendirilir. Sigarayı bırakma planı gerekebilir. Işın tedavisi gerekmemesi bazı planları kolaylaştırabilir; ışın gerektiğinde de onarım bazen mümkündür. İmplant veya kendi dokunuzla onarımın zamanı, riskleri ve beklentileri ekibinizce görüşülür. Çoğu kişiye mutlaka uygundur denemez.
Kanser tedavisini geciktirir mi?
Eş zamanlı onarım birçok planda gerekli ek tedaviye zamanında başlanarak yapılabilir. Ancak yara sorunu veya başka bir komplikasyon kemoterapi ya da ışın tedavisini geciktirebilir. Bunun önemi kişisel kanser planına bağlıdır. Meme cerrahı, onkolog ve plastik cerrah kanser tedavisini öncelikli tutarak birlikte çalışmalıdır. Hiç gecikme olmayacağı veya olursa etkisiz kalacağı vaat edilemez.
DIEP flebi ve implant arasındaki fark nedir?
DIEP, alt karından deri ve yağ kullanır. Kaynakta yaklaşık 6–10 saat ameliyat ve 6–8 hafta ilk iyileşme verilir. Doku bedenle birlikte değişebilir. İmplantta ameliyat yaklaşık 3–4 saat ve iyileşme 4–6 hafta örneklenir. İmplantlar ömürlük değildir; kapsül sertleşmesi ve değişim gereksinimi olabilir. Kaynaktaki 10–20 yıl, sabit bir değiştirme takvimi değildir. Seçim; dokularınıza, yaşamınıza ve ışın tedavisi planına bağlıdır.
Goldilocks yöntemi nedir?
Mastektomide normalde çıkarılabilecek fazla deri ve altındaki yağ katlanıp şekillendirilerek küçük bir meme kabarıklığı yapılır. Başka bir bölgeden doku alınmaz ve implant şart değildir. Büyük veya sarkık memesi olan bazı kişilerde düşünülebilir. Sonuç genellikle daha küçüktür. İz, yara sorunu ve ek düzeltme ihtiyacı yine olabilir.
Işın tedavisi gerekiyorsa onarım olabilir mi?
Bazı kişilerde olabilir; yöntemi ve zamanı değişebilir. Işın tedavisi sertleşme, küçülme ve cilt değişikliğine yol açabilir. Kendi dokusunun iyi kanlanması bazı planlarda yararlıdır. Bazen genişleticiyle aşamalı yaklaşım, bazen ışından sonra yaklaşık 6–12 ay bekleme düşünülür. Seçenekler kendi ekibinizle birlikte değerlendirilir.
İyileşme ne kadar sürer?
Kaynakta Goldilocks için yaklaşık 2–4 hafta, implant için 4–6 hafta ve kendi-doku onarımı için 6–8 hafta verilir. Kolları kullanma ve ağır kaldırma kısıtlamaları olabilir. Bazıları 2–4 haftada hafif işlere döner; özellikle büyük fleplerde daha uzun gerekebilir. Ağır etkinlikler genellikle en az 6–8 hafta bekler. Görünümün oturması 3–6 ay veya daha uzun sürebilir.
Masraflar sigortadan karşılanır mı?
Koşullar ülkeye ve poliçeye göre değişir. Özgün yazı, Hollanda’da tıbbi gerekçeyle yapılan onarım ve dengeleme işlemlerinin temel sigorta kapsamında değerlendirilebildiğini anlatır. ABD’de Women’s Health and Cancer Rights Act, ilgili planlar için mastektomi sonrası onarım, diğer memeyi dengeleme, dış protez ve komplikasyon bakımına ilişkin korumalar içerir. Bu örnekler Türkiye için ödeme sözü değildir. Kendi durumunuzda kapsamı, izinleri ve kişisel ödemenizi sigortanızdan doğrulayın.
Özgün içerik: meme onarımı alanında çalışan plastik ve rekonstrüktif cerrah Dr. Mahyar Foumani. Breast Reconstruction Explained kitabına dayanır.
İlgili yazılar
Bu yazı genel bilgi içindir; kişisel tıbbi öneri değildir.
Bu yazı meme onarımını anlaşılır biçimde açıklar. Seçenekleri tanımanıza ve hekiminizle birlikte karar vermeye hazırlanmanıza yardımcı olmayı amaçlar. Kişisel tıbbi görüşün yerini tutmaz.
Herkesin durumu farklıdır. Size uygun yaklaşım; bedeninize, hastalığınıza, tedavinize ve isteklerinize bağlıdır. Kendi hekiminizin veya bakım ekibinizin önerilerini izleyin. Bir belirtiniz veya endişeniz varsa hekiminize ya da aile hekiminize ulaşın. Acil durumda bulunduğunuz yerdeki acil yardım numarasını arayın.
Sorularınızı hazırlayın
Okumaya devam edin
Özgün tıbbi içerik: Dr. Mahyar Foumani, Hollanda’da plastik ve rekonstrüktif cerrah.
Hollanda sağlık çalışanları kayıt numarası (BIG): 79913128001. A Klinieken’in hekim profilinde NVPC üyeliği ve EBOPRAS Fellow unvanı yer alır.
Türkçe metin, özgün tıbbi içerik esas alınarak yeniden yazılmıştır. Ayrıca bağımsız bir tıbbi inceleme yapılmamıştır. Özgün yazının inceleme tarihi, Türkçe metnin aynı tarihte incelendiği anlamına gelmez.
Yorumlar