ماستکتومی یا لامپکتومی؟ راهنمایِ انتخاب با صداقت

یکی از اولین سؤال‌هایی که بعد از تشخیص سرطان پستان پیش می‌آید، این است: آیا باید کل پستان برداشته شود یا فقط تومور؟ به زبان پزشکی، این یعنی انتخاب بین ماستکتومی (برداشتن کامل پستان) و لامپکتومی (برداشتن تومور با حاشیه‌ای از بافت سالم). شاید تعجب کنید، ولی در بسیاری از سرطان‌های مرحله‌ی اولیه، هر دو روش از نظر میزان بقا نتایج برابری دارند. پس این تصمیم بیشتر به شرایط خاص شما و ترجیحات شخصی‌تان برمی‌گردد.

ماستکتومی: برداشتن کامل پستان

در ماستکتومی، تمام بافت پستان برداشته می‌شود. بسته به وضعیت شما، انواع مختلفی وجود دارد: ماستکتومی ساده، ماستکتومی با حفظ پوست، و ماستکتومی با حفظ نوک پستان. این جراحی معمولاً زمانی توصیه می‌شود که تومور بزرگ باشد، چند کانون تومور در پستان وجود داشته باشد، جهش ژنتیکی (مثل BRCA) شناسایی شده باشد، یا وقتی پرتودرمانی به هر دلیلی امکان‌پذیر نباشد. پس از ماستکتومی، راه‌های مختلفی برای بازسازی پستان وجود دارد: از ایمپلنت گرفته تا استفاده از بافت خود بدن مثل فلپ DIEP (از شکم) یا فلپ پشتی پهن، و حتی ترکیبی از این روش‌ها. جرّاح پلاستیک ترمیمی بر اساس شرایط شما مناسب‌ترین راه را پیشنهاد می‌کند.

لامپکتومی: حفظ پستان

در لامپکتومی (جراحی حفظ پستان) فقط خودِ تومور به همراه حاشیه‌ای از بافت سالم برداشته می‌شود و بقیه‌ی پستان دست‌نخورده باقی می‌ماند. بعد از لامپکتومی، تقریباً همیشه پرتودرمانی هم انجام می‌شود تا احتمال بازگشت سرطان به حداقل برسد. وقتی تومور کوچک باشد، تغییر شکل محسوسی ایجاد نمی‌شود. اما اگر بافت بیشتری برداشته شود، جرّاح می‌تواند با تکنیک‌های انکوپلاستیک — که ترکیبی از جراحی سرطان و جراحی زیبایی است — همزمان شکل طبیعی پستان را حفظ کند.

پرسش‌های متداول

فرق ماستکتومی با لامپکتومی در چیست؟

در ماستکتومی کل بافت پستان برداشته می‌شود، ولی در لامپکتومی فقط تومور و بافت اطرافش. نکته‌ی مهم اینکه در سرطان‌های مرحله‌ی اولیه، هر دو روش شانس بقای مشابهی دارند — پس انتخاب بیشتر بر اساس شرایط پزشکی و خواسته‌ی خودِ شما صورت می‌گیرد.

در چه شرایطی ماستکتومی لازم می‌شود؟

وقتی تومور بزرگ باشد، چند نقطه درگیر باشد، جهش ژنتیکی BRCA وجود داشته باشد، لامپکتومی نتواند حاشیه‌ی پاک (بدون سلول سرطانی) ایجاد کند، یا وقتی پرتودرمانی به دلایلی مثل پرتو قبلی در همان ناحیه امکان‌پذیر نباشد.

لامپکتومی واقعاً به اندازه‌ی ماستکتومی مؤثر است؟

بله. پژوهش‌های گسترده با پیگیری طولانی‌مدت ثابت کرده‌اند که لامپکتومی همراه با پرتودرمانی، در سرطان‌های مرحله‌ی اولیه، همان نتیجه‌ی بقای ماستکتومی را دارد. تیم درمانی‌تان بهترین فرد برای توصیه‌ی مناسب‌ترین روش با توجه به ویژگی‌های تومور شماست.

بعد از ماستکتومی چه گزینه‌هایی برای بازسازی دارم؟

گزینه‌های متعددی وجود دارد: ایمپلنت سیلیکونی، بازسازی با بافت خود بدن (مثل فلپ DIEP از شکم یا فلپ LD از پشت)، ماستکتومی گلدیلاکس که از بافت خود پستان استفاده می‌کند، یا ترکیبی از این روش‌ها. هر کدام مزایا و ملاحظات خاص خود را دارند و جرّاح پلاستیک بر اساس شرایط شما راهنمایی‌تان می‌کند.

آیا بعد از لامپکتومی هم به بازسازی نیاز هست؟

اگر تومور کوچک باشد، معمولاً خیر — شکل پستان حفظ می‌شود. ولی وقتی بافت بیشتری برداشته شود، جرّاح می‌تواند با تکنیک‌های انکوپلاستیک همزمان با برداشتن تومور، شکل و تقارن پستان را هم اصلاح کند تا نتیجه‌ی زیبایی طبیعی‌تری داشته باشید.

نوشته‌ی دکتر مهیار فومانی، جرّاح پلاستیک و ترمیمی متخصص بازسازی پستان. بر اساس کتاب «بازسازی پستان توضیح داده شده».