بازسازی پستان با فلپ DIEP
بازسازی پستان با فلپ DIEP و بافت طبیعی شکم
پاسخ کوتاه: در بازسازی پستان با فلپ DIEP، پوست و چربی بخش پایینی شکم همراه با رگهای تغذیهکننده به قفسه سینه منتقل میشود تا پس از ماستکتومی یک پستان جدید ساخته شود. عضله راست شکم برداشته نمیشود. رگهای ظریف با میکروسکوپ به رگهای قفسه سینه متصل میشوند و بافت زنده، گرم و نرم باقی میماند.
این روش برای همه مناسب نیست و عمل کوچکی محسوب نمیشود. جراحی طولانیتر، اسکار شکمی و دوره بهبود همزمان شکم و سینه از محدودیتهای آن است. در مقابل، پروتز دائمی وجود ندارد و بافت بازسازیشده همراه با بدن تغییر میکند. انتخاب نهایی به درمان سرطان، کیفیت رگها، مقدار بافت شکم، جراحیهای قبلی و اولویتهای شخصی بیمار بستگی دارد.
فلپ DIEP دقیقاً چیست؟
DIEP مخفف Deep Inferior Epigastric Perforator است؛ یعنی رگهای سوراخکننده شریان اپیگاستریک تحتانی عمقی. این رگها از میان عضله شکم عبور میکنند و پوست و چربی زیر ناف را خونرسانی میکنند. جراح رگ مناسب را آزاد میکند، بدون آنکه بخش قابل توجهی از عضله برداشته شود.
تفاوت اصلی با فلپ TRAM همین حفظ عضله است. با این حال، فاسیای شکم باز میشود و رگها از میان رشتههای عضلانی جدا میشوند. بنابراین «حفظ عضله» به معنی دستنخوردن کامل دیواره شکم نیست و احتمال ضعف، برجستگی یا فتق هرچند کم، باید توضیح داده شود.
بافت شکم چگونه به پستان تبدیل میشود؟
چربی پایین شکم از نظر قوام برای ساخت حجم پستان مناسب است. پس از اتصال رگها، بافت درون پوشش پوستی سینه شکل داده میشود تا پایه، بخش تحتانی و برجستگی پستان ایجاد شود. اگر پوست یا نوک پستان در ماستکتومی حفظ شده باشد، از همان پوشش استفاده میشود. در بازسازی تأخیری ممکن است بخشی از پوست شکم برای جایگزینی پوست از دسترفته یا پرتودیده دیده شود.
حس طبیعی پستان بهطور خودکار بازنمیگردد. رشد مجدد عصبها متغیر است و بعضی مراکز در صورت امکان اتصال عصبی انجام میدهند. پس از تثبیت نتیجه نیز ممکن است تزریق چربی، اصلاح اسکار یا جراحی پستان مقابل برای تقارن پیشنهاد شود.
مراحل معمول عمل
-
نقشهبرداری عروقی: سیتی آنژیوگرافی یا امآر آنژیوگرافی میتواند محل رگهای مناسب را نشان دهد.
-
آمادهسازی قفسه سینه: ماستکتومی انجام میشود یا اسکارهای عمل قبلی آزاد میگردد.
-
برداشت فلپ: پوست و چربی شکم با رگ اصلی جدا میشود و تا حد امکان عضله و عصب حفظ میگردد.
-
میکروجراحی: شریان و ورید فلپ با بزرگنمایی به رگهای گیرنده سینه وصل میشوند.
-
شکلدهی: خونرسانی بررسی و بافت متناسب با پستان مورد نظر فرم داده میشود.
-
بستن شکم: فاسیا ترمیم، پوست اضافی برداشته و ناف در محل جدید قرار داده میشود.
چه کسانی کاندید مناسب هستند؟
این روش بیشتر برای بیمارانی مطرح است که بافت کافی در پایین شکم دارند، میخواهند از پروتز دوری کنند و از نظر قلبی، عروقی و بیهوشی توان تحمل جراحی میکروسکوپی را دارند. بازسازی میتواند همزمان با ماستکتومی، ماهها یا سالها بعد، یا برای جایگزینی پروتز دردناک و سفتشده انجام شود.
ابدومینوپلاستی قبلی اغلب استفاده از این بافت را دشوار یا غیرممکن میکند، اما سزارین بهتنهایی مانع قطعی نیست. افراد بسیار لاغر ممکن است به فلپ از ران یا باسن، ترکیب چند فلپ، بازسازی هیبریدی یا حجم کوچکتر نیاز داشته باشند.
سیگار، دیابت کنترلنشده، چاقی شدید و بیماری عروقی خطر اختلال ترمیم را افزایش میدهند. بهینهسازی سلامت پیش از عمل بخشی از درمان است، نه یک مرحله اداری.
DIEP و پرتودرمانی
پرتودرمانی میتواند موجب سفتی، جمعشدگی و نکروز چربی در هر نوع بازسازی شود. انجام فلپ پس از پایان پرتودرمانی، بافت سالم را وارد ناحیه اسکارشده میکند؛ اما در برخی بیماران بازسازی فوری یا یک برنامه مرحلهای مناسبتر است. زمانبندی باید میان جراح پستان، انکولوژیست پرتودرمانی و جراح پلاستیک هماهنگ شود.
مزایای اصلی
-
پستان نرم و گرم با بافت خود فرد؛
-
نبود پروتز دائمی و کپسول سفت اطراف آن؛
-
حفظ عضله شکم در مقایسه با فلپهای عضلانی؛
-
امکان جایگزینی پوست و بافت آسیبدیده از پرتودرمانی؛
-
نتیجه پایدار بدون برنامه تعویض دورهای وسیله.
خطرات و محدودیتها
خونریزی، عفونت، لخته، سروما، تأخیر ترمیم و عوارض بیهوشی ممکن است رخ دهد. در شکم احتمال ضعف، برجستگی، فتق، بیحسی و نامتقارن شدن اسکار وجود دارد. در پستان نکروز چربی، کاهش بخشی از حجم یا تفاوت شکل ممکن است دیده شود.
لخته در محل اتصال میکروسکوپی یک وضعیت فوری است و ممکن است به بازگشت سریع به اتاق عمل نیاز داشته باشد. پایش دقیق فلپ در روزهای نخست برای نجات بافت انجام میشود. از دست رفتن کامل فلپ در مراکز باتجربه نادر است، اما باید پیش از عمل درباره آن و گزینه جایگزین صحبت شود.
دوران نقاهت
راه رفتن زودهنگام برای کاهش خطر لخته و خشکی مفاصل آغاز میشود. در روزهای نخست بیمار کمی خمیده راه میرود تا کشش روی شکم کم باشد. خستگی، تورم و وجود درن طبیعی است. بلند کردن بار، تمرین شکم و ورزش شدید تا پایدار شدن دیواره شکم به تعویق میافتد.
بازگشت به کار به نوع شغل و روند ترمیم بستگی دارد. نتیجه نهایی در هفتههای اول قضاوت نمیشود؛ ورم کم میشود، بافت جا میافتد و اسکارها طی چند ماه بالغ میشوند.
مقایسه با بازسازی با پروتز
پروتز اسکار شکمی ندارد و عمل نخست معمولاً کوتاهتر است. DIEP جراحی اولیه بزرگتری دارد، اما بافت زنده ایجاد میکند و مشکلات ویژه پروتز را حذف میکند. هیچ روش واحدی برای همه بهترین نیست. وضعیت پرتودرمانی، آناتومی، زمان قابل قبول برای بهبود و تمایل فرد به جراحیهای آینده تعیینکنندهاند.
پرسشهای رایج
آیا عضله شکم واقعاً حفظ میشود؟
هدف این است که عضله برداشته نشود، اما فاسیا برای آزاد کردن رگها باز میشود. ضعف یا برجستگی ممکن است رخ دهد و فتق نادر است.
آیا پستان طبیعی احساس میشود؟
از نظر لمس معمولاً نرمتر و گرمتر از پروتز است. حس پوستی پس از ماستکتومی کاهش مییابد و بازگشت کامل آن تضمینشده نیست.
آیا فلپ در آینده باید تعویض شود؟
خیر. بافت دارای خونرسانی بخشی از بدن میماند. اصلاح شکل ممکن است لازم شود، اما تعویض برنامهریزیشده وجود ندارد.
منابع و یادآوری پزشکی
این متن با تکیه بر اطلاعات بیمارمحور مؤسسه ملی سرطان آمریکا درباره بازسازی با بافت خودی، پروتز و زمانبندی درمان تهیه شده است.
آخرین بازبینی: ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶. این اطلاعات عمومی جایگزین ارزیابی فردی و رضایت آگاهانه جراحی نیست.