بازسازی پستان با پروتز
بازسازی پستان با پروتز پس از ماستکتومی
پاسخ کوتاه: در این روش یک پروتز سیلیکونی حجم از دسترفته پستان را جایگزین میکند. پروتز میتواند همزمان با ماستکتومی گذاشته شود یا پس از کشش تدریجی پوست با اکسپندر در عمل دوم قرار گیرد. وسیله ممکن است روی عضله سینهای یا زیر آن باشد و گاهی با یک مش یا ماتریکس پوستی حمایت شود.
عمل نخست معمولاً کوتاهتر از بازسازی با بافت خودی است و اسکار تازهای روی شکم یا پشت ایجاد نمیکند. در مقابل، یک وسیله پزشکی برای سالها در بدن میماند. عفونت، سفت شدن کپسول، پارگی، جابهجایی و نیاز احتمالی به جراحی مجدد باید در تصمیم بلندمدت لحاظ شوند.
بازسازی فوری یا تأخیری
بازسازی فوری همزمان با ماستکتومی انجام میشود. اگر حفظ پوست یا نوک پستان از نظر سرطانشناسی ایمن باشد، بخش زیادی از پوشش طبیعی باقی میماند. بازسازی تأخیری پس از بهبود زخم و پایان درمانهای لازم انجام میشود؛ پوست سفت یا پرتودیده ممکن است به اکسپندر، آزادسازی اسکار یا بافت سالم اضافی نیاز داشته باشد.
پروتز مستقیم یا اکسپندر بافتی
در روش مستقیم، پروتز نهایی از ابتدا گذاشته میشود. این انتخاب به پوست با خونرسانی خوب و حجمی نیاز دارد که فشار زیادی به زخم وارد نکند. حتی با برنامه قبلی، کیفیت واقعی پوست در اتاق عمل میتواند جراح را به استفاده از اکسپندر وادار کند.
اکسپندر یک وسیله موقت است که طی چند ویزیت با سرم یا هوا پر میشود تا پوشش بهتدریج کشیده شود. چند ماه بعد با پروتز دائمی تعویض میگردد. کنترل بیشتری بر حجم میدهد، اما تعداد مراحل و مراجعهها را افزایش میدهد.
پروتز روی عضله یا زیر عضله
در محل پیشپکتورال، پروتز روی عضله پکتورال قرار میگیرد. بالا بردن یا بریدن عضله لازم نیست و درد و تغییر شکل هنگام انقباض میتواند کمتر باشد. این روش به پوشش پوستی کافی و سالم نیاز دارد.
در محل زیرپکتورال، عضله بخشی از پروتز را میپوشاند. پوشش بیشتری ایجاد میشود، اما ممکن است پستان هنگام سفت کردن عضله حرکت یا موجدار شود. انتخاب محل به ضخامت پوست، پرتودرمانی، شکل قفسه سینه و هدف بیمار بستگی دارد.
نقش مش و ماتریکس پوستی
مش بیولوژیک یا مصنوعی میتواند پروتز را نگه دارد، چین زیر پستان را تعریف و پوشش را کامل کند. این مواد خطر عفونت یا کپسول سفت را صفر نمیکنند. نوع محصول، شواهد موجود، هزینه و تجربه مرکز باید شفاف توضیح داده شود.
انتخاب اندازه و شکل پروتز
عرض قفسه سینه، ضخامت پوست و برجستگی مطلوب مهمتر از انتخاب صرف یک «سایز» هستند. پروتز بسیار بزرگ به پوست فشار میآورد و پروتز باریک یا بسیار برجسته میتواند لبه قابل لمس ایجاد کند. شکل، سطح، شماره ثبت وسیله و برنامه پیگیری باید در پرونده ثبت شوند.
پروتز و پرتودرمانی
پرتودرمانی خطر سفتی کپسول، درد، تغییر شکل، عفونت و بیرونزدگی پروتز را افزایش میدهد. اگر احتمال اشعه زیاد باشد، ممکن است اکسپندر موقت، بازسازی تأخیری یا فلپ با بافت خودی پیشنهاد شود. تصمیم باید پیش از ماستکتومی و همراه با تیم انکولوژی گرفته شود.
مزایای احتمالی
-
عمل اولیه کوتاهتر و معمولاً خونریزی کمتر؛
-
نبود محل دهنده در شکم، پشت یا ران؛
-
بهبود اولیه سریعتر در بسیاری از بیماران؛
-
امکان تنظیم حجم با اکسپندر؛
-
گزینه مناسب برای افراد کمچربی یا کسانی که جراحی فلپ نمیخواهند.
خطرات و پیگیری درازمدت
هماتوم، سروما، عفونت، باز شدن زخم، نکروز پوست، چرخش یا جابهجایی پروتز، موجدار شدن و عدم تقارن ممکن است رخ دهد. عفونت شدید یا بیرونزدگی میتواند به خارج کردن موقت پروتز نیاز داشته باشد.
بدن همیشه یک لایه اسکار دور پروتز میسازد. اگر این کپسول ضخیم و منقبض شود، پستان سفت، دردناک یا بدشکل میشود. پروتز وسیله مادامالعمر نیست؛ هرچه مدت بیشتری بماند، احتمال نیاز به بررسی یا جراحی بیشتر میشود.
سرطانهای بسیار نادر مرتبط با کپسول پروتز گزارش شدهاند و خطر برخی از آنها با پروتزهای دارای سطح زبر بیشتر است. تورم دیررس، مایع، توده یا تغییر ناگهانی باید بررسی شود. بیمار باید نوع و سطح پروتز خود را بداند.
دوران نقاهت
درد و کشش چند هفته اول شایع است. درنها پس از کاهش خروجی برداشته میشوند. حرکت تدریجی شانه آغاز میشود و حمل بار و فشار مستقیم تا ترمیم زخم محدود میگردد. در روش اکسپندر، جلسات پر کردن پس از مناسب شدن زخم شروع میشوند.
مقایسه با بافت خودی
فلپ DIEP یا فلپ پشت جراحی طولانیتر و اسکار محل دهنده دارد، اما بافت زنده ایجاد میکند و مشکلات ویژه وسیله را ندارد. پروتز مسیر کوتاهتری در ابتداست، ولی ممکن است در آینده به مداخله نیاز داشته باشد. انتخاب باید بر اساس پرتودرمانی، سلامت، آناتومی و ترجیح فردی باشد.
پرسشهای رایج
آیا پروتز باید هر ده سال تعویض شود؟
تعویض خودکار در یک تاریخ ثابت لازم نیست، اما پروتز مادامالعمر هم نیست. علائم، معاینه و تصویربرداری تعیین میکنند چه زمانی مداخله لازم است.
آیا حس پستان برمیگردد؟
ماستکتومی بسیاری از عصبهای پوستی را قطع میکند. حفظ نوک پستان به معنی حفظ حس طبیعی نیست و بازگشت حس متغیر است.
اگر عفونت رخ دهد چه میشود؟
عفونت خفیف ممکن است با آنتیبیوتیک درمان شود؛ عفونت عمیق گاهی به شستوشو یا خارج کردن موقت وسیله نیاز دارد.
منابع و یادآوری پزشکی
اطلاعات درباره پروتز مستقیم، اکسپندر، عوارض و پرتودرمانی با راهنمای مؤسسه ملی سرطان آمریکا هماهنگ شده است.
آخرین بازبینی: ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶. انتخاب پروتز و برنامه پیگیری باید فردی باشد.