LICAP-flap: Borstreconstructie na Borstsparende Operatie (Boven/Zijkant)

https://video.wixstatic.com/video/3210b0_795aed93241b41349fce2db326aa09ef/1080p/mp4/file.mp4

Zit een borsttumor bovenin of aan de zijkant (buitenkant) van de borst? Dan kan een borstsparende operatie een duidelijk kuiltje achterlaten. De vorm van de borst verandert dan. Heeft u een kleinere borst of een wat grotere tumor op die plek? Dan geeft het verschuiven van weefsel vaak te weinig volume. De borst ziet er dan niet meer natuurlijk uit. Op zo'n moment is de LICAP-flap een mooie oplossing. LICAP staat voor Laterale Intercostale Arterie Perforator-flap.

Wat is een LICAP-flap?

De LICAP-flap vult het verloren volume op. De techniek hoort bij de oncoplastische chirurgie. De chirurg draait huid en vet van de zijkant van de borstwand naar voren. Daarmee vult hij het kuiltje op dat na het weghalen van de tumor is ontstaan. Het weefsel blijft verbonden met zijn eigen bloedvaten (kleine vaatjes van de tussenribslagaders). Daardoor geneest het goed en blijft het weefsel gezond.

De LICAP-flap is kleiner dan een DIEP-flap of een latissimus dorsi-flap. Die laatste twee zijn voor een hele nieuwe borst. De LICAP-flap is juist voor een deel van de borst. Er is geen microchirurgie nodig. En de spieren blijven helemaal heel. Daardoor is de operatie lichter en gaat het herstel sneller.

Waarom past de LICAP-flap zo goed bij tumoren boven en aan de zijkant?

De LICAP-flap past heel goed bij tumoren bovenin of aan de buitenkant van de borst. Het weefsel komt namelijk van de zijkant van de borstwand, vlak naast die plek. De huid lijkt sterk op borstweefsel. Daardoor ziet en voelt de overgang er na het herstel natuurlijk uit.

Voor de operatie brengt de chirurg de bloedvaatjes in beeld. Dat doet hij met een speciale scan (CT-angiografie) of met een echo (Doppler). Met die beelden kan hij de flap precies rond de beste vaatjes plannen. Zo krijgt het weefsel genoeg bloed.

Hoe verloopt de operatie?

De LICAP-flap gebeurt meestal in dezelfde operatie als de borstsparende ingreep. Dat heet de oncoplastische aanpak. Het weghalen van de kanker en het opbouwen van de borst gebeuren dan in één operatie.

Eerst haalt de ene chirurg de tumor weg met een randje gezond weefsel. Daardoor ontstaat er een kuiltje in de borst. Daarna neemt de plastisch chirurg huid en vet van de zijkant van de borstwand. Hij houdt de bloedvaatjes zorgvuldig heel. Dan draait hij de flap naar het kuiltje toe en herstelt zo het volume en de vorm. Heeft de borst geen extra huid nodig? Dan haalt hij eerst de bovenste huidlaag van de flap weg. Tot slot sluit hij de plek op de zijkant. Het litteken valt meestal binnen de bh-lijn of onder de arm.

Voordelen van de LICAP-flap

De LICAP-flap heeft een paar duidelijke voordelen. U krijgt veel volume terug, ook bij een groter kuiltje. Zo wordt het verschil tussen de borsten kleiner, zonder dat de andere borst verkleind hoeft te worden. Het weefsel komt vlak uit de buurt. Daardoor is de operatie lichter dan bij een grote flap. Er gaan geen spieren verloren, dus de kracht op de donorplek blijft goed. De huid lijkt sterk op borstweefsel, dus de borst ziet er natuurlijk uit en voelt natuurlijk aan. Het litteken zit goed verstopt op de zijkant, meestal onder de bh-lijn. En een extra voordeel: de chirurg brengt gezond, niet-bestraald weefsel mee. Dat maakt het resultaat beter.

Het herstel en wat u kunt verwachten

Het herstel na een LICAP-flap gaat meestal vlotter dan na een grote flap-operatie. De meeste vrouwen blijven één nacht in het ziekenhuis. Na ongeveer drie weken pakken ze het werk weer op. In het begin mag u uw arm aan de geopereerde kant nog niet te veel bewegen en niet tillen. Soms krijgt u tijdelijk drains (slangetjes die wondvocht afvoeren). De pijn is meestal goed te verlichten met gewone pijnstilling. In een tot twee weken wordt die al duidelijk minder.

Als alles genezen is, ziet de borst er meestal heel natuurlijk uit. De littekens vervagen in de loop van de tijd flink.

Voor wie is de LICAP-flap geschikt?

De LICAP-flap is een mooie optie voor verschillende vrouwen. Voor wie een tumor bovenin of aan de buitenkant van de borst heeft en een borstsparende operatie krijgt. Voor wie te weinig borstweefsel heeft om de vorm met alleen verschuiven op te lossen. Voor wie haar eigen volume wil houden, zonder de andere borst te verkleinen. Voor wie genoeg weefsel op de zijkant van de borstwand heeft. En voor wie alles graag in één operatie wil combineren met de kankeringreep. Was er eerder al een borstsparende operatie, en is na de bestraling de vorm veranderd? Dan is een latere LICAP-flap vaak ook een goede oplossing.

Veelgestelde vragen

Waar staat LICAP voor?

LICAP staat voor Laterale Intercostale Arterie Perforator. Dat zijn kleine bloedvaten. Ze komen uit de slagaders tussen de ribben, langs de zijkant van de borstwand. Deze vaatjes voorzien het weefsel van de flap van bloed.

Gebeurt de LICAP-flap tegelijk met de borstsparende operatie?

Ja, meestal gebeurt de LICAP-flap meteen na het weghalen van de tumor, in dezelfde operatie. Soms gebeurt hij later. Bijvoorbeeld om de vorm bij te werken na een eerdere borstsparende operatie.

Verlies ik spierkracht door een LICAP-flap?

Nee. Dat is juist een groot voordeel van de LICAP-flap: er gaat geen spier verloren. De flap bestaat alleen uit huid en vet, met bloed via kleine vaatjes. De kracht op de donorplek blijft dus helemaal goed.

Kan de LICAP-flap samen met bestraling?

Ja. De LICAP-flap kan vóór de bestraling gebeuren, als deel van de oncoplastische operatie. Gezond, niet-bestraald weefsel meebrengen kan zelfs gunstig zijn. Het gebied dat bestraald wordt, krijgt zo betere bloedtoevoer.

Hoe zichtbaar zijn de littekens?

Het litteken op de zijkant van de borstwand valt meestal weg onder de bh-lijn of in de plooi onder de arm. Met de tijd vervagen de littekens flink. Ze zijn dan bijna niet meer te zien.

Geschreven door Dr. Mahyar Foumani, plastisch en reconstructief chirurg gespecialiseerd in borstreconstructie. Gebaseerd op het boek "Borstreconstructie Uitgelegd".