LICAP-flap: Borstreconstructie na Lumpectomie (Boven/Zijkant)

https://video.wixstatic.com/video/3210b0_795aed93241b41349fce2db326aa09ef/1080p/mp4/file.mp4

Wanneer een borsttumor zich bevindt in het bovenste of zijdelingse (buitenste) deel van de borst, kan een borstsparende operatie (lumpectomie) een aanzienlijk defect achterlaten dat de vorm en contour van de borst verandert. Voor vrouwen met kleinere borsten of grotere tumoren in deze gebieden bieden standaard weefselverschuivingstechnieken vaak onvoldoende volume om een natuurlijk uiterlijk te herstellen. Hier biedt de LICAP-flap — de Laterale Intercostale Arterie Perforator flap — een elegante oncoplastische oplossing.

Wat is een LICAP-flap?

De LICAP-flap is een volumevervangende techniek die wordt ingezet bij oncoplastische borstchirurgie. Hierbij wordt weefsel — huid en vet — van de zijdelingse borstwand (uw zijkant) naar voren gedraaid om de holte op te vullen die ontstaat na het verwijderen van de tumor. Het weefsel blijft verbonden met zijn bloedtoevoer via kleine perforerende vaatjes die aftakken van de laterale intercostale slagaders. Dit zorgt voor een betrouwbare genezing en een uitstekende overleving van het getransplanteerde weefsel.

In tegenstelling tot grotere flapprocedures zoals de DIEP-flap of de latissimus dorsi-flap, die worden gebruikt voor volledige borstreconstructie, is de LICAP-flap een lokale perforatorflap die specifiek is ontworpen voor gedeeltelijke borstreconstructie. Er is geen microchirurgie nodig en de onderliggende spieren blijven volledig behouden. Het resultaat is een minder invasieve ingreep met een sneller herstel.

Waarom is de LICAP-flap ideaal bij tumoren aan de boven- en zijkant?

De LICAP-flap is bijzonder geschikt voor tumoren in het bovenste buitenste kwadrant en de laterale gebieden van de borst. Dit komt doordat het donorweefsel — afkomstig van de zijdelingse borstwand — direct grenst aan deze gebieden. Het weefsel heeft een vergelijkbare textuur en kwaliteit als borstweefsel, wat zorgt voor een uitstekende match die er na genezing natuurlijk uitziet en aanvoelt.

Chirurgen identificeren de perforerende bloedvaten vóór de operatie met behulp van CT-angiografie of Doppler-echografie. Deze preoperatieve beeldvorming maakt een nauwkeurig flapontwerp mogelijk, gericht op de sterkste perforerende vaatjes, waardoor de bloedtoevoer wordt gemaximaliseerd.

Hoe verloopt de procedure?

De LICAP-flapprocedure wordt doorgaans gelijktijdig met de lumpectomie uitgevoerd — een oncoplastische benadering waarbij kankerverwijdering en reconstructie in één operatie worden gecombineerd.

Eerst verwijdert de oncologisch chirurg de tumor met voldoende marges, waardoor een holte ontstaat in de borst. Vervolgens neemt de plastisch chirurg een flap van huid en vet van de zijdelingse borstwand, waarbij de bloedtoevoer via de laterale intercostale perforatorvaten zorgvuldig behouden blijft. De flap wordt vervolgens in de lumpectomieholte gedraaid om het volume en de vorm te herstellen. Als er geen extra huid nodig is, kan de flap worden gede-epithelialiseerd (de buitenste huidlaag wordt verwijderd) vóór plaatsing. Ten slotte wordt de donorplaats op de zijdelingse borstwand direct gesloten, met een litteken dat doorgaans binnen de bh-lijn of onder de arm valt.

Voordelen van de LICAP-flap

De LICAP-flap biedt diverse belangrijke voordelen. Er is sprake van substantieel volumeherstel, zelfs bij grotere defecten, waardoor asymmetrie gecorrigeerd kan worden zonder de andere borst te verkleinen. Omdat het weefsel van een nabijgelegen gebied komt, is de ingreep minder invasief dan traditionele flapchirurgie. Er worden geen spieren opgeofferd, wat minimale functionele impact op de donorplaats betekent. De weefselkwaliteit komt sterk overeen met borstweefsel, wat resulteert in een natuurlijk uiterlijk en gevoel. Het litteken op de donorplaats is goed verborgen in het laterale borstwandgebied, meestal onder de bh-lijn. Bovendien kan het inbrengen van gezond, niet-bestraald weefsel de kwaliteit van de reconstructie verbeteren.

Herstel en wat u kunt verwachten

Het herstel na een LICAP-flapoperatie verloopt over het algemeen sneller dan bij grotere flapprocedures. De meeste patiënten verblijven één nacht in het ziekenhuis en kunnen na ongeveer drie weken weer aan het werk. Tijdens de eerste herstelperiode gelden er beperkingen voor armbeweging en tillen aan de geopereerde zijde. Chirurgische drains kunnen tijdelijk worden geplaatst. De pijn is doorgaans goed beheersbaar met standaard pijnmedicatie en neemt binnen één tot twee weken aanzienlijk af.

Na volledige genezing ziet de gereconstrueerde borst er doorgaans opmerkelijk natuurlijk uit. De littekens vervagen aanzienlijk in de loop van de tijd.

Voor wie is de LICAP-flap geschikt?

De LICAP-flap is een uitstekende optie voor vrouwen met een tumor in het bovenste of buitenste kwadrant van de borst die een lumpectomie ondergaan, wier borstomvang te klein is voor adequate hervorming met alleen weefselverschuiving, die hun natuurlijke borstomvang willen behouden zonder de andere borst te verkleinen, die voldoende weefsel beschikbaar hebben op de laterale borstwand, en die een reconstructie in één fase wensen, gecombineerd met de kankeroperatie. Het is ook waardevol voor vrouwen met secundaire lumpectomiedefecten — contouronregelmatigheden die zijn ontstaan na een eerdere borstsparende operatie en bestraling.

Veelgestelde vragen

Waar staat LICAP voor?

LICAP staat voor Laterale Intercostale Arterie Perforator. Het verwijst naar de kleine bloedvaten (perforatoren) die aftakken van de tussenribslagaders langs de zijkant van de borstwand en het weefsel van bloed voorzien dat bij deze flapprocedure wordt gebruikt.

Wordt de LICAP-flap tegelijk met de lumpectomie uitgevoerd?

Ja, de LICAP-flap wordt doorgaans direct na de tumorverwijdering tijdens dezelfde operatie uitgevoerd. In sommige gevallen kan het ook als uitgestelde procedure worden uitgevoerd om vervormingen van een eerdere lumpectomie te corrigeren.

Verlies ik spierfunctie door een LICAP-flap?

Nee. Een belangrijk voordeel van de LICAP-flap is dat er geen spierweefsel wordt opgeofferd. De flap bestaat uitsluitend uit huid en vet, met bloedtoevoer via perforatorvaten. Dit behoudt de volledige spierfunctie op de donorplaats.

Kan de LICAP-flap gecombineerd worden met bestraling?

Ja. De LICAP-flap kan vóór de bestralingstherapie worden uitgevoerd als onderdeel van de oncoplastische chirurgie. Het inbrengen van gezond, niet-bestraald weefsel kan zelfs voordelig zijn omdat het een goede bloedtoevoer biedt aan het gebied dat bestraald zal worden.

Hoe zichtbaar zijn de littekens?

Het litteken op de donorplaats aan de zijdelingse borstwand valt doorgaans onder de bh-lijn of in de natuurlijke plooi onder de arm. Na verloop van tijd vervagen de littekens aanzienlijk en zijn ze nauwelijks zichtbaar.

Geschreven door Dr. Mahyar Foumani, plastisch en reconstructief chirurg gespecialiseerd in borstreconstructie. Gebaseerd op het boek 'Borstreconstructie Uitgelegd.'