Primaire Borstreconstructie Opties in één Oogopslag

Bij een primaire reconstructie wordt u na de kankeroperatie wakker met de eerste stap van uw nieuwe borst al gezet. Het weghalen en het opbouwen gebeuren in één keer.

Wie borstkanker krijgt, moet veel keuzes maken. Naast de behandeling van de kanker is er nog een vraag. Wat gebeurt er nadat de tumor is weggehaald? Krijgt u een borstamputatie? Dan is een primaire reconstructie een fijne optie. De chirurg bouwt uw borst dan op in dezelfde operatie. Zo begint uw lichamelijke én emotionele herstel al vroeg.

Vier basiskeuzes

In dit overzicht zetten we de keuzes voor een primaire reconstructie naast elkaar. En we leggen uit bij welke situatie elke keuze past. Dit zijn de vier basiskeuzes die u direct na een borstamputatie heeft:

1. Geen reconstructie

Geen reconstructie is een volwaardige keuze. Sommige vrouwen kiezen na de borstamputatie voor geen extra operatie. Dit maakt de operatie korter en het herstel sneller. En u vermijdt mogelijke problemen van een reconstructie. U kunt voor een vlakke borst kiezen. Of voor een losse borstprothese, zodat u in uw kleding in balans bent.

2. Weefselsparende techniek (Goldilocks)

Weefselsparende technieken, zoals Goldilocks, gebruiken het weefsel dat na de borstamputatie nog over is. Daarmee maakt de chirurg een kleine borstvorm. Een mooie middenweg voor wie wat vorm wil. Maar zonder de ingewikkeldheid van een implantaat of een grote flap.

Operatie: 2 tot 3 uur (30 tot 60 minuten extra). Ziekenhuis: 0 tot 1 dag. Herstel: 2 tot 4 weken. Resultaat: een kleinere borst dan voorheen.

3. Reconstructie met een implantaat

Bij een reconstructie met een implantaat gebruikt de chirurg een prothese van silicone of zout water. Daarmee herstelt hij de vorm en het volume. Dat kan in één keer met een echt implantaat. Of in twee stappen, via een weefseloprekker (expander) die later wordt vervangen. Vergeleken met eigen weefsel is de operatie korter en het eerste herstel sneller.

Operatie: 3 tot 4 uur (1 tot 2 uur extra). Ziekenhuis: 1 tot 2 dagen. Herstel: 4 tot 6 weken. Resultaat: ongeveer net zo groot als uw oude borst.

4. Reconstructie met eigen weefsel

Bij een reconstructie met eigen weefsel gebruikt de chirurg weefsel uit een ander deel van uw lichaam. Denk aan een DIEP-flap (buik), een flap van de rug, of weefsel van uw bil of dij. Het resultaat is een borst die natuurlijk aanvoelt en met u mee ouder wordt. De operatie duurt langer en is ingewikkelder. Maar het resultaat is blijvend.

Operatie: 6 tot 10 uur (4 tot 8 uur extra). Ziekenhuis: 3 tot 7 dagen. Herstel: 6 tot 8 weken. Resultaat: ongeveer net zo groot als uw oude borst, met een natuurlijk gevoel.

Uw keuze maken

Bij de keuze voor een primaire reconstructie spelen veel dingen mee. Medische punten (de tumor, of u bestraling nodig heeft, uw gezondheid). Uw lichaam (borstgrootte, postuur, hoeveel eigen weefsel er is). Uw voorkeur (hersteltijd, littekens, onderhoud). En uw dagelijks leven (sport, werk, gezin).

Bij een primaire reconstructie begint uw lichamelijke herstel meteen, op het moment dat de kanker eruit gaat. Doordat beide samen lopen, kan ook uw emotionele herstel vroeg beginnen.

Er is geen beste keuze voor iedereen. Alleen de keuze die het beste bij ú past. Bij uw situatie en bij wat u belangrijk vindt. Een gesprek met een ervaren reconstructiechirurg geeft u het beste advies op maat.

Veelgestelde vragen over primaire borstreconstructie

Wat is een primaire (directe) borstreconstructie?

Bij een primaire borstreconstructie wordt de borst opgebouwd in dezelfde operatie als de borstamputatie. Niet in twee aparte operaties. Eerst haalt de chirurg de kanker weg. Daarna begint de plastisch chirurg meteen met de reconstructie. U wordt dus wakker met de eerste stap van uw nieuwe borst al klaar. Dat geeft een fijn gevoel. En vaak een natuurlijker resultaat, omdat er meer huid en vorm behouden blijft.

Wie kan een directe reconstructie krijgen?

De meeste vrouwen met een borstamputatie kunnen een directe reconstructie krijgen. Goede kandidaten zijn redelijk gezond, roken niet (of stoppen ruim op tijd) en hebben realistische verwachtingen. Vrouwen die geen bestraling nodig hebben, zijn de beste kandidaten. Bestraling kan een nieuwe borst namelijk beïnvloeden. Maar ook bij geplande bestraling kan het vaak wel, vooral met technieken die bestraling beter verdragen, zoals een reconstructie met eigen weefsel.

Vertraagt een directe reconstructie de kankerbehandeling?

Onderzoek laat steeds zien dat een directe reconstructie de behandeling niet vertraagt. De chemotherapie of bestraling kan gewoon op tijd beginnen, mits een ervaren team het doet. De gecombineerde operatie duurt langer dan alleen een borstamputatie. Maar het bespaart u een tweede grote operatie later. In zeldzame gevallen geeft een probleem wat vertraging bij de start van chemotherapie. Onderzoek toont dat dit het kankerresultaat niet slechter maakt.

Wat is het verschil tussen een DIEP-flap en een implantaat?

Bij een DIEP-flap gebruikt de chirurg huid en vet van uw eigen buik. Het resultaat is een zachte, warme borst die met u mee ouder wordt. De operatie duurt langer (6 tot 10 uur) en het herstel duurt 6 tot 8 weken. Maar het resultaat is blijvend en hoeft later niet vervangen te worden. Bij een implantaat herstelt de chirurg het volume met een prothese. De operatie is korter (3 tot 4 uur) en het eerste herstel sneller (4 tot 6 weken). Een implantaat moet wel na 10 tot 20 jaar misschien vervangen worden. En het heeft eigen risico's, zoals kapselcontractuur. Wat het beste past, hangt af van uw lichaam, uw voorkeur en of er bestraling komt.

Wat is de Goldilocks-techniek?

De Goldilocks-techniek is een weefselsparende aanpak. De extra huid en het vet die normaal bij een borstamputatie weggaan, worden juist bewaard. Daarvan maakt de chirurg een kleine borstvorm. Hij vouwt en modelleert het weefsel. Zo ontstaat een natuurlijk resultaat zonder implantaat of grote flap. Dit past goed bij vrouwen met een grotere of hangende borst, die een eenvoudige operatie willen. Met minder littekens, korter herstel en minder kans op problemen.

Kan ik een reconstructie krijgen als ik bestraling nodig heb?

Ja, dat kan. Al kan de timing en de techniek wel anders zijn. Bestraling kan het weefsel veranderen (harder, kleiner, andere huid). Dat kan het resultaat beïnvloeden. Een reconstructie met eigen weefsel, zoals een DIEP-flap, verdraagt bestraling meestal beter dan een implantaat. Sommige chirurgen plaatsen eerst een weefseloprekker vóór de bestraling. De echte reconstructie volgt dan erna. Andere chirurgen wachten met de hele reconstructie tot zes à twaalf maanden na de bestraling.

Hoe lang duurt het herstel na een primaire reconstructie?

Dat hangt af van de techniek. Bij Goldilocks pakken de meeste vrouwen hun gewone dingen na 2 tot 4 weken weer op. Bij een implantaat duurt het meestal 4 tot 6 weken, met een rustige arm en niet zwaar tillen. Bij een reconstructie met eigen weefsel (zoals een DIEP-flap) duurt het herstel het langst: 6 tot 8 weken. Want zowel de borst als de plek waar het weefsel vandaan komt, moet genezen. Licht werk kan meestal na 2 tot 4 weken. Zwaar werk wordt 6 tot 8 weken afgeraden.

Wordt een borstreconstructie vergoed door de zorgverzekering?

In Nederland wordt een borstreconstructie na een borstamputatie volledig vergoed uit de basisverzekering. Dat geldt voor alle stappen, het maken van een tepel en een operatie voor de balans aan de andere borst, als dat medisch nodig is. De vergoeding hangt niet af van de techniek. Of u nu kiest voor een implantaat, een DIEP-flap of iets anders. Vraag bij uw verzekeraar altijd na welke regels precies gelden, vóór u de operatie plant.

Geschreven door Dr. Mahyar Foumani, plastisch en reconstructief chirurg gespecialiseerd in borstreconstructie. Gebaseerd op het boek "Borstreconstructie Uitgelegd."