Latissimus Dorsi (LD) flap Borstreconstructie: een Betrouwbare Methode met Rugweefsel

https://video.wixstatic.com/video/3210b0_86179c204bd64728a273de4d5acbd0c1/1080p/mp4/file.mp4

Voor een borstreconstructie na een borstamputatie is de Latissimus Dorsi (LD) flap een van de meest betrouwbare technieken. De chirurg gebruikt weefsel uit uw rug. Een deel van de brede rugspier, met de huid en het vet erboven. Daarmee bouwt hij uw borst weer op. Bij sommige technieken, zoals de DIEP-flap, worden de bloedvaten losgemaakt en opnieuw aangesloten. Bij de LD-flap blijft het weefsel de hele tijd verbonden met de bloedtoevoer. Daarom is dit een heel veilige operatie. De kans dat het weefsel verloren gaat, is klein.

De rugspier: waar zit hij?

De latissimus dorsi is een grote, platte spier. Hij bedekt uw midden- en onderrug. De spier loopt van uw ruggengraat tot onder uw arm. Hij helpt bij bewegingen van uw schouder en arm, zoals trekken en draaien. Andere spieren in uw rug en schouder kunnen dit werk grotendeels overnemen. Daarom kan de chirurg een deel van deze spier veilig gebruiken. De meeste vrouwen merken daar niets van in het dagelijks leven.

De bloedvaten naar de spier komen uit de oksel. Ze zorgen voor een sterke, stabiele bloedtoevoer. Dat is meteen de reden waarom de LD-flap zo veilig is. De bloedtoevoer blijft tijdens de operatie verbonden. De chirurg hoeft dus geen bloedvaten onder de microscoop aan elkaar te hechten. Dat is een groot voordeel ten opzichte van een vrije flap.

De operatie stap voor stap

Een LD-flap gaat in goed geplande stappen. De operatie duurt meestal 3 tot 4 uur voor één borst. Dat is korter dan een ingewikkelder vrije flap.

De voorbereiding begint terwijl u rechtop staat en wakker bent. De chirurg tekent twee plekken af: de plek op uw rug en de plek op uw borst. Het stuk huid op de rug wordt zo gekozen dat er genoeg weefsel is. En zodat het litteken later mooi onder een bh-bandje wegvalt.

De chirurg maakt een snee op uw rug, meestal schuin of horizontaal. Daarna brengt hij de rugspier en de bloedvaten goed in beeld. Hij maakt een deel van de spier los, met de huid en het vet erboven. De belangrijke bloedvaten blijven heel.

Daarna maakt de chirurg een tunnel onder de huid. Van uw rug, onder de oksel door, naar uw borst. Het weefsel schuift voorzichtig door deze tunnel naar voren. En het blijft de hele tijd verbonden met de bloedtoevoer. Juist dat maakt de LD-flap anders dan een vrije flap.

Op de nieuwe plek geeft de chirurg het weefsel de vorm van een borst. Vaak komt er een implantaat onder voor extra volume. Soms plaatst de chirurg eerst een weefseloprekker (tissue expander). Zo kan de maat later worden bijgesteld. Bij vrouwen met genoeg rugweefsel kan een grotere LD-flap soms al genoeg volume geven, zonder implantaat.

Tot slot sluit de chirurg de wonden op de rug en de borst. Op beide plekken komt een drain. Die voert in de eerste week wat wondvocht af.

Soorten LD-flap

Er zijn verschillende soorten LD-flap. Elke soort heeft zijn eigen doel.

De LD-flap met implantaat wordt het meest gebruikt. Het eigen weefsel van uw rug bedekt het implantaat mooi. Zo is het resultaat natuurlijker dan met alleen een implantaat. Vooral bovenaan en aan de zijkant van de borst ziet het er fijn uit. Het weefsel valt daar soepel over de prothese.

Bij de grotere (extended) LD-flap neemt de chirurg extra vet en huid van de rug en de flank mee. Zo is er meer volume. Soms is dan geen implantaat nodig. Vooral bij genoeg rugweefsel of bij een kleinere borst. Komt het volume net niet uit? Dan kan eigen vet inbrengen (lipofilling) het later afmaken.

De mini-LD-flap gebruikt een kleiner deel van de spier. Dat is voor een gedeeltelijke reconstructie na een borstsparende operatie. Of om oneffenheden van een eerdere operatie bij te werken. Deze kleine variant ontziet de rug zoveel mogelijk.

De belangrijkste voordelen van de LD-flap

De LD-flap heeft een vaste plek in de borstreconstructie. En daar zijn goede redenen voor.

Betrouwbaarheid is misschien wel het grootste voordeel. Het weefsel blijft verbonden met de bloedtoevoer. Daardoor is de kans op verlies van de flap klein. Veel kleiner dan bij een vrije flap. Daarom is de LD-flap heel waardevol voor vrouwen die bestraald zijn. Of die om andere redenen wat moeilijker genezen.

Ook gaat de LD-flap goed samen met bestraling. De spier brengt gezond, goed doorbloed weefsel naar de borst. Dat is een veel betere basis dan bestraalde huid alleen. Bent u bestraald, of komt er nog bestraling? Dan kan dit het resultaat duidelijk verbeteren. Beter dan met alleen een implantaat in bestraald weefsel.

De operatie is ook minder ingewikkeld dan een vrije flap. Er is geen microchirurgie nodig. Daardoor kan de techniek in veel ziekenhuizen. Met 3 tot 4 uur ligt u ook korter onder narcose.

De LD-flap is veelzijdig. Hij kan als eerste reconstructie of als latere reconstructie. Bij één of bij beide borsten. En zelfs als redding wanneer een eerdere reconstructie is mislukt. Veel chirurgen vinden dit hun meest betrouwbare techniek voor lastige gevallen.

Punten om op te letten

Zoals bij elke operatie zijn er een paar punten. Bespreek die vooraf goed met uw chirurg.

Een litteken op uw rug hoort erbij. De chirurg legt het zo dat het meestal onder een bh-bandje verdwijnt. Draagt u vaak rugloze kleding? Dan is het goed om hierover na te denken. Na 12 tot 18 maanden vervaagt het litteken meestal flink.

Sommige vrouwen voelen na de operatie wat minder kracht in hun schouder of arm. De meeste vrouwen wennen daar goed aan. Andere spieren nemen het werk over. Doet u zware trekbewegingen, zoals roeien, klimmen of zwemmen op hoog niveau? Dan kunt u het verschil wel merken.

Soms beweegt de nieuwe borst mee als u uw arm beweegt. Dat komt doordat de spier dan samentrekt. De chirurg kan dit tijdens de operatie voorkomen, door de zenuw naar de spier door te snijden. Achteraf kan het ook nog met een kleine ingreep of een botox-prik.

Komt er een implantaat bij? Dan gelden de bekende punten van een implantaat. Een kans op kapselcontractuur (het litteken trekt strak om het implantaat), een mogelijke scheur en een vervanging na 10 tot 20 jaar.

Herstel

Het herstel na een LD-flap is meestal goed te voorspellen. Al verschilt het per persoon.

U blijft meestal 1 tot 3 dagen in het ziekenhuis. Dat is korter dan na een ingewikkelder flap. De drains op uw rug en borst blijven 7 tot 14 dagen zitten. De eerste drie tot vier weken reikt u niet boven uw hoofd en tilt u niet zwaar. Zo krijgt het weefsel rust.

Fysiotherapie begint meestal twee tot vier weken na de operatie. Het helpt om de beweging en kracht in uw schouder en arm terug te krijgen. Met regelmatig oefenen herstellen de meeste vrouwen een prima functie.

U bouwt uw activiteiten rustig weer op. Lichte dingen binnen twee weken. Licht werk rond week vier tot zes. Zwaardere dingen rond week acht tot twaalf. En alles weer, ook sport, na drie tot zes maanden.

Voor wie is de LD-flap geschikt?

De LD-flap kan een goede keuze zijn voor vrouwen met te weinig buikweefsel voor een DIEP-flap. Of voor wie een buikoperatie heeft gehad waardoor een buikflap niet meer kan. Ook voor reconstructie na bestraling. Of om een mislukte eerdere reconstructie te herstellen. En voor wie een kortere, eenvoudigere operatie wil dan microchirurgie.

Minder geschikt is de techniek voor vrouwen die een rugoperatie hebben gehad. Of bij schade aan de bloedvaten in de rug. Ook voor wie de rugspier sterk nodig heeft voor sport of werk. En voor wie heel weinig rugweefsel heeft.

LD-flap of DIEP-flap: wat is het verschil?

Beide technieken gebruiken uw eigen weefsel. Maar er zijn duidelijke verschillen. De DIEP-flap gebruikt buikweefsel. Het is een vrije flap: de bloedvaten worden onder de microscoop opnieuw aangesloten. De operatie duurt 4 tot 8 uur. De DIEP-flap geeft vaak meer volume. Bij een grotere borst kan dat vaak zonder implantaat.

De LD-flap gebruikt rugweefsel en blijft verbonden met de bloedtoevoer. De operatie is korter (3 tot 4 uur). En de kans op verlies van de flap is kleiner. Maar de LD-flap heeft vaak een implantaat erbij nodig voor genoeg volume. Zeker bij een grotere borst. De LD-flap kan ook in meer ziekenhuizen, want er is geen microchirurgie voor nodig.

Uw chirurg helpt u kiezen. Hij kijkt naar uw lichaam, uw voorgeschiedenis, uw dagelijks leven en uw wensen. Er is geen beste methode. De juiste keuze is die welke bij uw situatie past.

Op de lange termijn

Op de lange termijn zijn vrouwen meestal tevreden over een LD-flap. Het weefsel wordt een natuurlijk deel van de borst. En het gevoel kan na verloop van tijd deels terugkomen. De plek op de rug geneest meestal goed. Het litteken vervaagt langzaam over de maanden en jaren.

Komt er een implantaat bij? Dan zorgt het eigen weefsel voor een natuurlijker uiterlijk. En de borst veroudert natuurlijker dan met alleen een implantaat. De laag spier en vet werkt als een kussen over het implantaat. Zo zijn randen en rimpels minder zichtbaar.

De vaste plek van de LD-flap zegt veel. Het laat zien dat deze techniek veilig, betrouwbaar en flexibel is. Of het nu de eerste keuze is, of een oplossing als andere routes niet lukten: de LD-flap is in elke fase een waardevolle techniek.

Geschreven door Dr. Mahyar Foumani, plastisch en reconstructief chirurg gespecialiseerd in borstreconstructie. Gebaseerd op het boek "Borstreconstructie Uitgelegd."