ADM en een weefseloprekker boven de borstspier: voordelen, nadelen en risico's
Wordt uw borst opnieuw opgebouwd met een implantaat? Dan begint het na de borstamputatie (mastectomie) vaak met een weefseloprekker. Dat is een tijdelijke ballon die de huid rustig oprekt. Steeds vaker legt de chirurg die oprekker boven de borstspier en pakt hij hem in met een dun vlies: een ADM. In dit artikel leest u wat dat betekent, en wat de voordelen, nadelen en risico's zijn.
Deze animatie laat de techniek in grote lijnen zien. Ze toont geen complicaties, geeft geen hersteladvies en voorspelt niet hoe het bij u zal gaan. Uw eigen operatie kan anders verlopen.
Inhoud van dit artikel
Wat is een ADM?
Wat betekent prepectoraal?
Zo verloopt de operatie
Voordelen van een oprekker boven de spier met ADM
Nadelen om rekening mee te houden
Risico's en mogelijke complicaties
Herstel: wat kunt u verwachten?
Voor wie is deze methode geschikt?
Veelgestelde vragen
Vragen aan uw behandelteam
Wat is een ADM?
ADM staat voor acellulaire dermale matrix. Het is een dun, soepel vlies. Het wordt gemaakt van huid van een donor of van een dier, meestal een varken of een koe. Bij de bewerking worden alle cellen eruit gehaald. Wat overblijft, is een netwerk van collageen. Dat is het eiwit dat uw huid stevig maakt.
Omdat er geen cellen meer in zitten, stoot uw lichaam het vlies niet af. In de maanden na de operatie groeien uw eigen bloedvaatjes en cellen erin. Zo wordt het vlies langzaam een extra laagje van uw eigen weefsel.
Sommige ziekenhuizen gebruiken liever een kunststof matje (mesh). Dat is een fijn weefsel dat hetzelfde doet: het steunt en bedekt de oprekker. In dit artikel bedoelen we met ADM beide, tenzij er een verschil is.
Wat betekent prepectoraal?
De grote borstspier (pectoralis major) ligt plat op uw ribben. Prepectoraal betekent: vóór de borstspier. De oprekker ligt dan direct onder de huid en het vet. De spier blijft gewoon op zijn plek.
De andere mogelijkheid is onder de spier (subpectoraal). Het verschil tussen beide leest u in Prepectoraal of subpectoraal: borstimplantaat boven of onder de spier.
Een weefseloprekker heeft een klein vulpunt onder de huid. Via dat vulpunt wordt hij stap voor stap gevuld met zoutwater. Zo rekt de huid langzaam op. Later vervangt de chirurg de oprekker in een tweede operatie door het definitieve implantaat.
Zo verloopt de operatie
In de animatie hierboven ziet u de belangrijkste stappen:
De borstchirurg haalt het klierweefsel van de borst weg. De huid blijft zo veel mogelijk bewaard.
De plastisch chirurg beoordeelt de huid. Die moet dik genoeg zijn en goed doorbloed.
De oprekker wordt in de ADM gewikkeld: helemaal, of alleen aan de voorkant.
Oprekker en ADM gaan samen op de borstspier.
De chirurg hecht de ADM vast aan de borstwand. Zo blijft de oprekker op de goede plek liggen.
Er komen één of twee drains, en de huid wordt over de oprekker gesloten.
Aan het eind van de operatie is de oprekker meestal maar voor een deel gevuld. Zo is er weinig druk op de huid terwijl die geneest.
Voordelen van een oprekker boven de spier met ADM
De borstspier wordt niet losgemaakt of opgerekt. Veel vrouwen hebben daardoor de eerste weken minder pijn en een minder strak gevoel.
De borst beweegt niet mee als u uw borstspier aanspant. Dat meebewegen heet animatiedeformiteit. Het kan gebeuren als een implantaat onder de spier ligt.
De ADM houdt de oprekker op zijn plaats en helpt de onderste plooi van de borst mooi te vormen.
De ADM geeft een extra laagje tussen de oprekker en uw huid.
De huid wordt rustig opgerekt. Zo krijgt die tijd om te herstellen na de borstamputatie.
Uw borstspier houdt zijn volle kracht. Dat is prettig bij sport en zwaar werk.
Nadelen om rekening mee te houden
U heeft een tweede operatie nodig om de oprekker te vervangen door het definitieve implantaat.
Alleen huid, vet en de ADM bedekken de oprekker. Bij slanke vrouwen kan de rand zichtbaar of voelbaar zijn.
Later kunnen kleine plooien van het implantaat door de huid heen te zien zijn. Dat heet rimpeling (rippling). Vaak is dat te verbeteren met eigen vet (lipofilling).
De methode past niet bij iedereen. Bij dunne of slecht doorbloede huid kiest uw team liever een ander plan.
Een ADM is een extra product. Het kost geld, en het wordt niet overal gebruikt of vergoed.
Een ADM komt van een menselijke donor of van een dier. Vindt u dat om persoonlijke of religieuze redenen belangrijk? Bespreek het dan met uw chirurg. Een kunststof matje kan dan een alternatief zijn.
Risico's en mogelijke complicaties
Elke operatie heeft risico's. Bij een oprekker boven de spier met een ADM zijn dit de belangrijkste:
Vochtophoping (seroom). Rond de oprekker kan wondvocht blijven staan. De drain moet dan soms langer blijven zitten.
Infectie. Signalen zijn roodheid, warmte, pijn en koorts. Een infectie wordt behandeld met antibiotica. Soms moet de oprekker tijdelijk worden verwijderd.
Problemen met de wond. Na een borstamputatie is de huid dun. Krijgt een deel te weinig bloed? Dan geneest de wond langzaam of gaat hij open.
Verlies van de oprekker. Komt de oprekker bloot te liggen of is er een ernstige infectie? Dan moet hij eruit. Een nieuwe reconstructie is later vaak wel weer mogelijk.
Rode huid boven de ADM. Sommige vrouwen krijgen een rode plek op de huid zonder dat er een infectie is. Artsen noemen dat het red breast syndrome. Het trekt meestal vanzelf weg, maar laat het altijd nakijken.
De ADM groeit niet goed in. Soms groeit het lichaam niet goed in het vlies. Vocht of een infectie is dan vaak de oorzaak.
Hard kapsel. Het lichaam maakt om elk implantaat een dun kapsel. Wordt dat hard en pijnlijk, dan heet dat kapselcontractuur.
Onderzoeken zijn het niet helemaal met elkaar eens. Sommige zagen met een ADM vaker een seroom of een infectie, andere zagen geen verschil. De risico's zijn groter als u rookt, als u diabetes of veel overgewicht heeft, en na bestraling. Vraag uw team naar hun eigen resultaten.
Herstel: wat kunt u verwachten?
Meestal blijft u een paar dagen in het ziekenhuis. De drains gaan er na ongeveer één tot twee weken uit. Til de eerste weken uw arm niet boven schouderhoogte en draag niets zwaars.
Is de wond genezen, dan begint het bijvullen. Bij elk bezoek spuit de verpleegkundige of arts een beetje zoutwater in het vulpunt. U voelt daarna soms een dag of twee wat druk. Omdat de spier niet wordt opgerekt, doet bijvullen vaak minder pijn dan bij een oprekker onder de spier.
Na een paar maanden wordt de oprekker vervangen door het definitieve implantaat. Met sporten en tillen begint u in overleg met uw team, meestal na ongeveer zes weken.
Neem meteen contact op met uw team als u koorts krijgt, als de roodheid toeneemt, bij plotselinge zwelling, als er vocht uit de wond lekt of als de pijn erger wordt.
Meer leest u in Weefseloprekker (tissue expander) in de borst: pijn, bijvullen, hoe lang en veelvoorkomende problemen.
Voor wie is deze methode geschikt?
Er is geen vaste regel. Uw team kijkt naar uw lichaam en uw behandelplan. Deze methode past vaak goed als:
uw huid na de borstamputatie dik genoeg is en goed doorbloed;
u niet rookt;
u actief bent of sport, en niet wilt dat de borst meebeweegt;
u het strakke gevoel van een oprekker onder de spier liever wilt vermijden.
Ze past soms minder goed als:
uw huid erg dun is of door eerdere bestraling beschadigd;
u heel slank bent, met weinig vet onder de huid;
u rookt, of een aandoening heeft waardoor wonden langzaam genezen.
De definitieve keuze valt vaak pas tijdens de operatie. Pas dan ziet de chirurg hoe goed de huid echt doorbloed is.
Veelgestelde vragen
Wat is een ADM bij een borstreconstructie?
ADM staat voor acellulaire dermale matrix. Het is een dun vlies, gemaakt van huid van een donor of van een dier. Alle cellen zijn eruit gehaald, zodat alleen een soepel netwerk overblijft. De chirurg gebruikt het om een weefseloprekker of implantaat te bedekken en te steunen. Na verloop van tijd groeit uw eigen weefsel erin.
Waarom ligt de weefseloprekker soms boven de borstspier?
Ligt de oprekker boven de spier, dan wordt de spier niet losgemaakt of opgerekt. Veel vrouwen hebben dan de eerste weken minder pijn. De borst beweegt ook niet mee als u de borstspier aanspant. Daarvoor moet de huid wel dik genoeg zijn en goed doorbloed.
Wat zijn de risico's van een ADM?
De belangrijkste risico's zijn vochtophoping (seroom), infectie, een wond die langzaam geneest en, zelden, verlies van de oprekker. Sommige vrouwen krijgen een rode plek boven de ADM zonder infectie. Onderzoeken zijn het niet eens of een ADM deze risico's groter maakt. Vraag uw team naar hun ervaring.
Is een ADM altijd nodig bij een oprekker boven de spier?
Nee. Sommige teams gebruiken een ADM, andere een kunststof matje, en sommige helemaal geen extra materiaal. Dat hangt af van uw huid, het soort oprekker en de werkwijze van uw team. Het is een goede vraag om vóór de operatie te stellen.
Kan deze methode als ik bestraald moet worden?
Vaak wel, maar bestraling maakt de huid stugger en minder goed doorbloed. Daardoor is de kans op wondproblemen en een hard kapsel groter. Uw team bespreekt met u of een oprekker boven de spier verstandig is, of dat een reconstructie met eigen weefsel beter bij u past.
Vragen aan uw behandelteam
Legt u de oprekker bij mij boven of onder de spier, en waarom?
Gebruikt u een ADM, een kunststof matje of geen extra materiaal?
Waar komt de ADM vandaan: van een menselijke donor of van een dier?
Hoe vaak ziet u een seroom, een infectie of verlies van de oprekker?
Wat gebeurt er als de huid tijdens de operatie niet goed genoeg is?
Hoe verandert het plan als ik bestraald moet worden?
Gerelateerde artikelen
Geschreven door Dr. Mahyar Foumani, plastisch en reconstructief chirurg gespecialiseerd in borstreconstructie. Gebaseerd op het boek 'Borstreconstructie Uitgelegd.'
Dit artikel is voorlichting, geen medisch advies
Dit artikel legt in gewone woorden uit hoe borstreconstructie werkt. Het is bedoeld om u te helpen begrijpen wat er mogelijk is, zodat u samen met uw arts een goede keuze kunt maken. Het vervangt geen persoonlijk medisch advies.
Elke situatie is anders. Wat voor u het beste is, hangt af van uw lichaam, uw ziekte, uw behandeling en uw eigen wensen. Volg daarom altijd het advies van uw eigen arts of behandelteam. Heeft u klachten of twijfelt u ergens over? Neem dan contact op met uw arts of huisarts. Bij spoed belt u het alarmnummer in uw land (in Nederland 112).
Bereid uw volgende gesprek voor
Verder lezen




Opmerkingen