Littekens na een DIEP-flap: waar ze zitten, hoe ze genezen en hoe u ze verzorgt
Illustratie: de onderbuik is de donorplek van een DIEP-flap. Het litteken loopt laag over de buik, net als na een buikwandcorrectie.
Na een DIEP-flap heeft u littekens op drie plekken: een lang, laag litteken dwars over uw onderbuik van heup tot heup, een klein litteken rond uw nieuwe navel en littekens op de opgebouwde borst. De eerste maanden zijn deze littekens rood en iets verheven. In 12 tot 18 maanden worden ze platter, zachter en bleker. Genezen DIEP-flap littekens zijn meestal dunne lijnen die ondergoed en een bh bedekken.
In dit artikel
De drie littekenplekken na een DIEP-flap
Bij een DIEP-flap gebruikt uw chirurg huid en vet van uw onderbuik om de borst op te bouwen. Er zijn dus altijd twee operatiegebieden: de buik (de donorplek) en de borst. Daardoor ontstaan drie littekenplekken.
1. Het lange, lage buiklitteken (van heup tot heup)
De chirurg haalt een strook huid en vet weg tussen uw navel en uw schaamstreek. Daarna wordt de buik gesloten, net als bij een buikwandcorrectie. Zo ontstaat één lang, horizontaal litteken over de onderbuik, van de ene heup naar de andere. De chirurg legt het zo laag mogelijk aan, zodat ondergoed of een bikinibroekje het bedekt. Hoe hoog en hoe lang het litteken precies wordt, hangt af van hoeveel weefsel er nodig was en van uw lichaamsbouw.
2. Het litteken rond de nieuwe navel
Uw navel blijft vastzitten aan het diepere weefsel. De chirurg snijdt eromheen, trekt de buikhuid omlaag en haalt de navel door een nieuwe kleine opening naar buiten. Zo blijft er een fijn, rond litteken rond de navel achter. Verderop leest u hier meer over.
3. De littekens op de borst: dat hangt af van uw borstamputatie
De littekens op de borst ontstaan niet door de DIEP-flap zelf. Ze hangen af van het soort borstamputatie (mastectomie) dat u heeft gehad:
Huidsparende borstamputatie. De tepel en tepelhof worden weggehaald, maar het grootste deel van de borsthuid blijft zitten. Een stukje buikhuid vervangt het gebied van de tepel. Het litteken is vaak rond of ovaal, midden op de borst, of het loopt als een horizontale lijn over de borst.
Tepelsparende borstamputatie. Uw eigen tepel en de hele borsthuid blijven zitten. Het litteken ligt vaak verstopt in de plooi onder de borst, of het loopt vanaf de zijkant van de borst naar de tepelhof. Op de borst is weinig of geen buikhuid te zien.
Uitgestelde reconstructie. Is uw borst eerder weggehaald? Dan opent de chirurg meestal het oude litteken van de borstamputatie. Een stukje buikhuid vult de plek waar huid ontbreekt. Het resultaat is een borst met een zichtbaar eilandje buikhuid, omgeven door de oude littekenlijn.
Vraag uw chirurg om de verwachte littekens vóór de operatie op uw lichaam te tekenen.
Hoe genezen DIEP-flap littekens er na verloop van tijd uitzien
Een litteken blijft langer dan een jaar veranderen. Het helpt om te weten wat in elke fase normaal is.
De eerste weken. Het litteken is een dunne rode of roze lijn, vaak met hechtpleisters of lijm erop. Het kan strak en iets verheven aanvoelen.
Maand 1 tot 3. Het litteken valt het meest op. Het is rood, stevig en iets verheven. Het kan jeuken. Dit is de normale, actieve fase van de genezing.
Maand 3 tot 6. De roodheid verdwijnt langzaam. Het litteken wordt zachter en platter. Het strakke gevoel wordt minder doordat de buikhuid oprekt.
Maand 6 tot 12. Het litteken wordt bleker, vaak lichter dan de huid eromheen. De meeste zichtbare verandering gebeurt in dit jaar.
12 tot 18 maanden en daarna. Het litteken is rijp: bleek, plat en zacht. Veel vrouwen zien in het tweede jaar nog verdere verbetering. Een litteken verdwijnt nooit helemaal. Maar de meeste genezen DIEP-flap littekens zijn dunne lijnen die kleding bedekt.
Hondenoren aan de uiteinden van het buiklitteken
Aan beide uiteinden van het lange buiklitteken, bij de heupen, kan een klein plooitje of bultje huid ontstaan. Chirurgen noemen dit een hondenoor (dog-ear). Het komt doordat de lange onderste snede korter is dan de huid erboven. Hondenoren worden vaak kleiner als de zwelling wegtrekt. Blijven ze zitten? Dan zijn ze later makkelijk te corrigeren met een kleine ingreep.
De littekens op de borst
De littekens op de borst volgen hetzelfde patroon: eerst rood en stevig, daarna bleek en zacht. Het stukje buikhuid op de borst kan iets anders van kleur zijn dan de borsthuid. Meestal valt dit na verloop van tijd minder op.
De navel na een DIEP-flap
Veel vrouwen maken zich zorgen over hun navel na een DIEP-flap. Dit gebeurt er meestal:
Uw eigen navel blijft behouden. De chirurg haalt hem door een nieuwe kleine opening naar buiten en hecht hem daar vast.
De eerste weken kan de navel gezwollen, dieper of iets anders van vorm lijken. Kleine korstjes eromheen komen vaak voor.
De genezing rond de navel kan wat trager gaan, omdat de bloedvoorziening daar minder goed is. Houd de navel schoon en droog, zoals uw team adviseert.
In een paar maanden zakt de zwelling. De meeste vrouwen houden een natuurlijk ogende navel over, met een fijn litteken eromheen.
Blijft de navel heel diep, strak of scheef zitten? Zeg dit tegen uw chirurg. Een kleine correctie is in een latere fase mogelijk.
Littekenverzorging na een DIEP-flap, maand voor maand
Littekenverzorging laat een litteken niet verdwijnen. Maar het kan wel helpen om littekens platter, zachter en bleker te maken. En het verkleint de kans op een dik litteken. Het advies hieronder is algemeen. De instructies van uw eigen behandelteam gaan altijd voor.
Week 1 tot 3: bescherm de wond
Laat de hechtpleisters, lijm of verbanden zitten zolang uw team dat zegt. Trek ze er niet te vroeg af.
Houd de littekens schoon en droog. Douche pas als uw team zegt dat het veilig is, en dep de littekens daarna droog.
Smeer geen crème, olie of zalf op een wond die nog open is of korstjes heeft.
Voorkom rek op het buiklitteken: loop de eerste dagen iets voorovergebogen en til niets zwaars.
Week 3 tot 8: begin met rustige littekenverzorging
Zijn de wonden helemaal dicht en vindt uw team het goed? Smeer de littekens dan één of twee keer per dag in met een eenvoudige, ongeparfumeerde crème.
Rustige littekenmassage: druk met uw vingertoppen en maak een paar minuten per dag kleine rondjes langs het litteken. Zo wordt het litteken zachter en plakt het minder vast aan het weefsel eronder.
Siliconengel of siliconenpleisters mag u op gesloten littekens gebruiken, als uw team dat goedvindt. Silicone is een van de best onderzochte manieren om littekens plat te houden.
Draag zachte kleding die niet over het buiklitteken schuurt.
Maand 2 tot 12: houd vol
Ga door met masseren en silicone zolang het litteken rood en stevig is. Dat duurt vaak enkele maanden.
Bescherm alle littekens minstens het eerste jaar tegen de zon. Dek ze af met kleding of gebruik een zonnebrandcrème met een hoge factor. Zon kan een jong litteken blijvend donkerder maken.
Houd het litteken in de gaten. Wordt een deel dikker, breder, pijnlijk of erg jeukend? Neem dan snel contact op met uw team. Een behandeling werkt het best als u er vroeg bij bent.
Praktische tips voor elke week van uw herstel leest u in de week-voor-week gids voor herstel na een DIEP-flap.
Wat er mis kan gaan met DIEP-flap littekens
De meeste littekens genezen goed. Bij een klein aantal vrouwen ontstaat een van de problemen hieronder. Ze zijn allemaal te behandelen of te verbeteren.
Trage genezing in het midden van het buiklitteken. Het midden van het lange litteken, net boven de schaamstreek, staat het meest op spanning en heeft de minste doorbloeding. Hier kan een klein stukje van de wond opengaan of traag genezen. Meestal is wondverzorging genoeg. De wond sluit zich dan in enkele weken vanzelf, soms met een iets breder litteken als gevolg.
Een verbreed litteken. Als er trek op een litteken staat, kan het uitrekken tot een bredere, bleke lijn. Op de buik komt dit vaker voor dan op de borst. Het kan later smaller gemaakt worden als u er last van heeft.
Een dik, verheven litteken (hypertrofisch litteken). Het litteken blijft langer dan gewoonlijk rood, dik en jeukend, maar het blijft binnen de lijn van de snede. Silicone, druk, massage en soms corticosteroïd-injecties door uw chirurg helpen het tot rust te brengen.
Keloïd. Een keloïd groeit voorbij de oorspronkelijke snede, de gezonde huid in. Het komt zelden voor, maar vaker bij donkere huidtypen en bij vrouwen die eerder keloïd hebben gehad. Vertel het uw chirurg vóór de operatie als u dit eerder heeft gehad.
Gevoelloosheid rond de littekens. De huid boven het buiklitteken en rond de opgebouwde borst is vaak gevoelloos, omdat kleine huidzenuwen zijn doorgesneden. Een deel van het gevoel kan in maanden tot jaren terugkomen. Maar vaak blijft de gevoelloosheid. Ook het gebied rond de navel kan anders aanvoelen.
Kleine deukjes of bultjes. Vet onder een litteken kan ongelijk zachter worden en een deukje achterlaten. Hondenoren aan de uiteinden van het buiklitteken zijn het meest voorkomende bultje. Allebei zijn later te corrigeren.
Andere buikklachten na een DIEP-flap, zoals een harde of dikke buik, een bolling of langdurige gevoelloosheid, leest u in het artikel over buikklachten na een DIEP-flap.
Neem dezelfde dag nog contact op met uw team als een litteken rood, warm, gezwollen of pijnlijk wordt, als er vocht of pus uit komt, of als u koorts heeft. Dit kunnen tekenen van een infectie zijn.
Littekencorrectie en fase 2 na een DIEP-flap
Een DIEP-flap is meestal één grote operatie, gevolgd door een of meer kleine correcties. Chirurgen noemen die tweede stap fase 2. Die wordt meestal 6 tot 12 maanden na de DIEP-flap gepland, als de littekens en de nieuwe borst tot rust zijn gekomen. Niet iedereen heeft het nodig. Veelvoorkomende ingrepen in fase 2 zijn:
Hondenoren weghalen: de kleine huidplooitjes aan de uiteinden van het buiklitteken worden weggesneden. Het litteken wordt daardoor iets langer, maar wel plat.
Littekencorrectie: een breed, dik of onregelmatig deel van een litteken wordt weggesneden en netjes opnieuw gesloten.
Eigen vet inbrengen (lipofilling): uw eigen vet wordt ingespoten om een deukje bij een litteken op te vullen of om de rand van de borst zachter te maken. Lees meer over eigen vet inbrengen (lipofilling).
Tepelreconstructie en tatoeage van de tepelhof: van de buikhuid op de borst wordt een nieuwe tepel gemaakt en de tepelhof wordt getatoeëerd. Zie het artikel over tepelreconstructie en 3D-tepeltatoeage.
De andere borst aanpassen: een lift of verkleining voor een betere symmetrie.
Fase 2 is meestal een korte operatie, vaak in dagbehandeling. Een littekencorrectie kan een litteken niet weghalen. Maar het kan het wel dunner, platter en minder zichtbaar maken.
DIEP-flap voor en na: wat foto's u wel en niet vertellen
Veel vrouwen zoeken naar voor-en-na-foto's van DIEP-flap littekens. Foto's kunnen helpen om te begrijpen wat mogelijk is. Houd daarbij wel het volgende in gedachten:
Een foto laat één vrouw zien, op één moment, in één soort licht. Littekens zien er na 3 weken, 6 maanden en 18 maanden heel verschillend uit.
Huidtype, leeftijd, gewicht en het soort borstamputatie bepalen mee hoe littekens eruitzien. Vergelijk uzelf alleen met vrouwen die op u lijken.
De nuttigste foto's komen van uw eigen chirurg: echte patiënten met een vergelijkbaar lichaam en dezelfde soort operatie, in verschillende fasen van de genezing.
Vraag uw chirurg om u voorbeelden te laten zien en de littekens op elke foto aan te wijzen. Vraag ook wat hij of zij voor uw lichaam verwacht.
Veelgestelde vragen over DIEP-flap littekens
Hoe zien genezen DIEP-flap littekens eruit?
Genezen DIEP-flap littekens zijn meestal dunne, bleke lijnen. Het lange buiklitteken ligt laag, van heup tot heup, en wordt bedekt door ondergoed. De littekens op de borst hangen af van het soort borstamputatie. De eerste maanden zijn de littekens rood en iets verheven. In 12 tot 18 maanden worden ze platter, zachter en bleker.
Waar zit het buiklitteken na een DIEP-flap?
Het buiklitteken na een DIEP-flap loopt dwars over de onderbuik, van de ene heup naar de andere, net boven de schaamstreek. Het wordt laag aangelegd, zodat ondergoed of een bikinibroekje het bedekt. Hoe hoog het precies ligt, hangt af van hoeveel huid de chirurg nodig heeft en van uw lichaamsbouw.
Geeft een DIEP-flap ook een litteken op de borst?
Ja, maar het litteken op de borst hangt af van uw borstamputatie. Na een huidsparende borstamputatie ligt het litteken vaak rond de tepelhof of dwars over het midden van de borst. Na een tepelsparende borstamputatie ligt het vaak in de plooi onder de borst of aan de zijkant. Bij een uitgestelde reconstructie opent de chirurg meestal het oude litteken van de borstamputatie, en een stukje buikhuid vult het gat.
Wat gebeurt er met de navel na een DIEP-flap?
Uw navel blijft vastzitten aan het diepere weefsel. De chirurg snijdt eromheen, trekt de buikhuid omlaag en haalt de navel door een nieuwe kleine opening naar buiten. Zo ontstaat een fijn litteken rond de navel. De eerste weken kan hij gezwollen of anders van vorm lijken. Meestal komt dat in een paar maanden tot rust.
Hoe verzorg ik mijn littekens na een DIEP-flap?
Laat de hechtpleisters of verbanden zitten zolang uw team dat adviseert. Zijn de wonden dicht en vindt uw team het goed? Dan kunt u de littekens insmeren, rustig masseren en siliconengel of siliconenpleisters gebruiken. Bescherm de littekens het eerste jaar tegen de zon. Smeer geen crème of olie op een wond die nog open is.
Hoe lang duurt het voordat DIEP-flap littekens vervagen?
De meeste verandering gebeurt in het eerste jaar. De eerste maanden zijn de littekens rood en stevig, daarna worden ze langzaam bleker en zachter. Volledig rijpen duurt meestal 12 tot 18 maanden, en veel vrouwen zien daarna nog verbetering. Littekens verdwijnen nooit helemaal, maar ze worden veel minder zichtbaar.
Kunnen DIEP-flap littekens gecorrigeerd of verbeterd worden?
Ja. Kleine correcties gebeuren vaak in een tweede, kleine operatie (fase 2), meestal 6 tot 12 maanden na de DIEP-flap. Voorbeelden zijn het weghalen van hondenoren aan de uiteinden van het buiklitteken, het gladmaken van een dik of breed litteken, en eigen vet inbrengen om een deukje bij een litteken op te vullen. Tepelreconstructie en tatoeage kunnen tegelijk gebeuren.
Wat kan ik verwachten van voor-en-na-foto's van een DIEP-flap?
Foto's laten één vrouw zien, op één moment, in één soort licht. Littekens zien er na 3 weken heel anders uit dan na 18 maanden, en huidtype, leeftijd en genezing verschillen sterk. Vraag uw chirurg om voorbeelden van patiënten met een vergelijkbaar lichaam en een vergelijkbare borstamputatie, in verschillende fasen van de genezing.
Vragen om aan uw chirurg te stellen
Kunt u op mijn lichaam tekenen waar het buiklitteken en de littekens op de borst komen te liggen?
Welk soort borstamputatie adviseert u mij, en hoe verandert dat het litteken op de borst?
Wanneer mag ik beginnen met littekenmassage, insmeren en silicone, en welke producten raadt u aan?
Heb ik een grotere kans op dikke littekens of keloïd, en wat kunnen we daaraan doen?
Welke correcties zijn mogelijk in fase 2, en wanneer zou u die plannen?
Geschreven door Dr. Mahyar Foumani, plastisch en reconstructief chirurg gespecialiseerd in borstreconstructie. Gebaseerd op het boek 'Borstreconstructie Uitgelegd.'
Gerelateerde artikelen
DIEP-flap Borstreconstructie: een Natuurlijk Resultaat met Buikweefsel
Herstel na een DIEP-flap: week voor week – wat u kunt verwachten en wanneer u belt
Harde of dikke buik na een DIEP-flap: buikklachten, gevoelloosheid en vetnecrose
Tepelreconstructie en Areolatatoeage: de Afronding na een Borstreconstructie
Dit artikel is voorlichting, geen medisch advies
Dit artikel legt in gewone woorden uit hoe borstreconstructie werkt. Het is bedoeld om u te helpen begrijpen wat er mogelijk is, zodat u samen met uw arts een goede keuze kunt maken. Het vervangt geen persoonlijk medisch advies.
Elke situatie is anders. Wat voor u het beste is, hangt af van uw lichaam, uw ziekte, uw behandeling en uw eigen wensen. Volg daarom altijd het advies van uw eigen arts of behandelteam. Heeft u klachten of twijfelt u ergens over? Neem dan contact op met uw arts of huisarts. Bij spoed belt u het alarmnummer in uw land (in Nederland 112).
Opmerkingen